Stockhausen/Kagel Festival

> Introductie
> Achtergrond
> Overzicht van de concerten
> Randprogramma
> Kaartverkoop: passepartout, dagkaarten en losse concerten

Introductie
PIONIERS VAN DE HEDENDAAGSE MUZIEK IN UNIEK FESTIVAL
Op zaterdag 6 en zondag 7 februari organiseert Muziekgebouw aan ’t IJ Amsterdam een festival dat helemaal gewijd is aan twee belangrijke, onlangs overleden grondleggers van de hedendaagse muziek: Karlheinz Stockhausen en Mauricio Kagel. Hun baanbrekende werk beïnvloedde zowel hedendaagse componisten als pop-, jazz- en dancemusici. Een hommage met acht concerten, films en debat voor iedereen met hart voor muziek.

De visionaire Stockhausen (1928-2007) was een van de toonaangevende figuren van de Darmstädter Ferienkurse, in de jaren vijftig een befaamde broedplaats voor nieuwe muziek. Zijn experimenten met elektronica waren ronduit revolutionair. Als eerste wist hij muziek en ruimte daadwerkelijk te integreren. Ook componist Mauricio Kagel (1931-2008) hield zich bezig met de integratie van muziek en ruimte, echter vanuit een heel andere invalshoek. Hij voegde theatrale, vaak absurde, elementen toe aan zijn composities waardoor ze steeds meer het karakter van performances kregen.

Achtergrond
Karlheinz Stockhausen en Mauricio Kagel. Beiden waren ze aanjagers van de vernieuwende ideeën van de fameuze Darmstädter Ferienkursen in de jaren vijftig. Beiden behoorden ze decennia lang tot de boegbeelden van de hedendaagse muziek in Duitsland en ver daarbuiten. En toch zijn er nauwelijks groter antipoden te bedenken dan deze twee reuzen van de muziek na de Tweede Wereldoorlog. In het begin van hun loopbaan werkten ze nog wel eens samen, maar al gauw werden ze elkaars tegenpool door totaal verschillende opvattingen over muziek. Het samenbrengen van beide heren in één festival, is dus niet van enige ironie gespeend. Dat is trouwens waaraan het de eerste, Stockhausen, helemaal ontbrak, en precies die brandstof waarop de muziek van de tweede, Kagel, in bijna al zijn werken opereerde. De late Stockhausen was spiritueel en mystiek geïnspireerd, Kagel waarlijk humoristisch en tongue-in-cheek: hij was een van de weinige componisten die humor echt in zijn muziek wist te verwerken. Sommige van Kagels werken, waaronder Exotica, zijn ronduit hilarisch.

Tijdens ons festival hebben we een keuze gemaakt uit de lange carrière van beide componisten, samen met enkele ensembles die heel nauw met beiden samenwerkten: Ensemble Modern (Frankfurt), Musikfabrik (Keulen) en Asko|Schönberg. Ook Calefax en het Nieuw Ensemble verlenen hun medewerking.

Een 'in memoriam' dus én een 'lang zullen ze leven' van twee grootheden die de muziek van onze tijd diepgaand hebben bepaald. En een kleine ode aan hun onsterfelijke composities en geniale ideeën waarmee verschillende generaties van componisten van allerlei soort aan het werk zijn gegaan.

Interview Karlheinz Stockhausen


Randprogramma
za 6 februari / 14.00 - 14.45 uur Foyerdeck 1
STOCKHAUSEN VS KAGEL (DEBAT)
Musicologen Renee Jonker en Elmer Schönberger openen het festival met een debat, waarbij zij in de huid kruipen van respectievelijk Karlheinz Stockhausen en Mauricio Kagel. Overeenkomsten en verschillen in de opvattingen van beide componisten komen duidelijk naar voren.
Toegang gratis

za 6 + zo 7 februari / 13.00 - 23.00 uur / BAM Zaal
DOORLOPEND FILMPROGRAMMA

Karlheinz Stockhausen – Helicopter Quartet

Scène III uit Mittwoch aus Licht (No. 68, 1993)

Film van Frank Scheffer uit over de voorbereidingen en de wereldpremière van het Helicopter Strijkkwartet tijdens het Holland Festival 1997.
Kleur / 77 minuten

Karlheinz Stockhausen – Michael’s Reise um die Erde

Tweede akte uit Donnerstag aus Licht (No. 48, 1978)

Televisie registratie van Janós Darvas van een semigeensceneerde uitvoering van Michael’s Reise um die Welt door musikFabrik onder leiding van Peter Rundel. Solisten zijn Marco Blaauw (trompet – Michael) en Nicola Jürgensen (Eva – bassethoorn). Een productie van de WDR in samenwerking met ARTE (2008).
Kleur / 52 minuten

Karlheinz Stockhausen – Originale/Double Takes

Muziektheater met Kontakte (No. 12 2/3, 1961)

Film van Peter Moore van de Amerikaanse première van Originale van Stockhausen. Het ensemble stond onder leiding van Allen Kaprow. Het concert vond plaats Judson Hall in het kader van het tweede jaarlijkse New York Festival of the Avant Garde (8-13 september 1964). Eén van de medewerken is beatdichter Alen Ginsberg.
Zwart-wit / 16 mm / 30 minuten

Karlheinz Stockhausen – Gesang der Jünglinge, No. 8 (1955-56)

Audio only / 14 minuten

Mauricio Kagel – Ludwig van

Film van Mauricio Kagel naar aanleiding van de 200e geboortedag van Beethoven. Alle muziek is van Beethoven, maar klinkt in bewerkingen en arrangementen van Kagel. Voor deze film werd een reconstructie gemaakt van Beethoven’s geboortehuis in Bonn door ander andere Joseph Beuys (keuken), Ursula Burghardt (woonkamer en tuin), Robert Filliou (muziekkamer) en Mauricio Kagel (badkamer).
Zwart-wit / 16 mm / 91 minuten

Mauricio Kagel – Antithese (1965)

Antithese is een ontzag inboezemend stukje komische paranoia betreffende de taken van een studiotechnicus en zijn psychische meltdown.

Zwart-wit / 16 mm / 19 minuten

Mauricio Kagel – Solo (1967)

Zwart-wit /video / 26 minuten

Mauricio Kagel – Duo (1967-68)

Solo en Duo zijn psychodrama’s voor musici en de ergste nachtmerries van het publiek. Het is een serie absurde scenario’s, solo’s op een elektrische gitaar in de metro, mannequins die badkamers bevuilen en dirigenten die zich verloren voelen in een vijandige omgeving van totale weerstand.

Zwart-wit / video / 41 minuten

Mauricio Kagel – Halleluja (1968)

Halleluja is één van Kagel’s belangrijkere werken. Het is een surrealistisch verhaal over de mond en zijn vele permutaties. Handen, ogen, lippen worden ernstig in verlegenheid gebracht zonder mogelijkheden tot ontsnappen. 
Zwart-wit / 16 mm / 47 minuten

Toegang gratis

Kaartverkoop en prijzen:
Losse concertkaart: € 18,00 (reductie € 14,50) m.u.v. zo 7 feb 18.30 uur: gratis
Kaarten voor losse concerten kunt u online en via de kassa bestellen.

Passepartout 6 + 7 feb (8 concerten, 30% korting): € 87,50. > Bestel online
Dagkaart za 6 feb (4 concerten, 20% korting): € 58,00. > Bestel online
Dagkaart zo 7 feb (3 concerten, 20% korting): € 43,50. > Bestel online
Dagkaart of passepartout kunt u ook telefonisch bestellen bij de kassa (T 020 788 2000) of kopen aan de kassabalie.