Olga Zuiderhoek

Interview Bob Witman
Fotografie Bob Bronshoff

Je oren laten werken, daar houd ik van

De moeder van actrice Olga Zuiderhoek nam haar als kind mee naar de C-serie in Het Concertgebouw. Voor de pauze hoorde je gevestigd klassiek met Beethoven en Brahms. Na de pauze Bartók en Stravinsky. Een enorm contrast voor het publiek.

“Bartók en Stravinsky waren in die tijd krankzinnig modern.” Na de pauze was de helft van de stoelen dan al leeg. “De Beethovenstraat is al vertrokken; die wonen daar niet voor niets”, zei haar moeder dan.

De muziek van Bartók en Stravinsky was onbekend en te modern voor velen. Maar wie schrikt er tegenwoordig nog van de moderniteit van Stravinsky? “Het bewijst dat je altijd nieuwe muziek moet blijven programmeren”, zegt Zuiderhoek (1946). “Ook nieuwe componisten hebben luisteraars nodig. Hoe vinden we anders een nieuwe Bach of Andriessen?” En ja, soms hoor je iets lelijks. “Maar dat kan heel mooi en belangrijk zijn.”

Het curriculum van actrice Olga Zuiderhoek bevat een imposante lijst, met vele toneelstukken van Orkater tot aan vrije producties als onlangs nog Who’s afraid of Virgina Woolf, films als Abel, Ja Zuster Nee Zuster en tv (Penoza). Maar zij is ook verslingerd aan muziek. “Meer dan mensen denken maakt muziek deel uit van hun leven. Dat je valt voor zo’n spaghettiwestern, komt vaak niet door die ruwbonkige cowboy op paard, maar wel door de muziek van Morricone.”

Muziek betekent voor Zuiderhoek vaker een bezoek aan het Muziekgebouw dan het Concertgebouw. “Je oren laten werken, daar houd ik van.” Minimal music bijvoorbeeld, “dat had ik, dacht ik, wel gehad op een gegeven ogenblik. Maar laatst hoorde ik iets recents van Steve Reich, Double Sextet, en toen greep het me weer.”

Olga Zuiderhoek ontmoette in 1984 componist en muzikant Willem Breuker, de man die leefde voor avant-gardemuziek. Ze waren bij elkaar tot zijn overlijden in 2010. Ze erfde zijn ongelooflijke platencollectie. “Hij luisterde altijd naar muziek, alles wat nieuw gemaakt was. Maar vertelde me nooit wat het was. Willem was niet zo uitleggerig. Hij liet het mij lekker zelf uitzoeken, wat ik wel zo prettig vond.” Ze koestert een levenslange bewondering voor musici die hun nek durven uit te steken. “Reinbert de Leeuw en Vera Beths die begin jaren zeventig werk van componist George Antheil uitvoerden. Zo gedurfd. Als je zit te luisteren weet je, oef, die Antheil heeft hier enorm voor op zijn donder gekregen.”

Zuiderhoek voelt als actrice altijd een lichte jaloezie ten opzichte van muzikanten. “Ik zeg tegen ze: ‘Jullie hebben altijd de noten voor je. Ik moet die tekst uit mijn hoofd kennen.’ Ja, zeggen ze dan, maar als we een nootje fout spelen, loopt het stuk helemaal scheef. Dat is ook weer waar.”

Inmiddels heeft ze al zo veel muziek gehoord, ook in het buitenland, dat ze durft te stellen dat het Nederlandse hedendaagse muziekleven van een onvergelijkbare kwaliteit is. Hedendaagse componisten, muziekensembles. “Zo veelzijdig, zo veel talent. Ik denk wel dat daar in het buitenland met meer respect tegenaan wordt gekeken dan hier. Het vertegenwoordigt zo veel waarde. Dat niemand in Den Haag ziet dat we dat moeten koesteren. Het is eeuwig zonde.”

 

Concerten in deze serie

Geen concerten gevonden in deze serie.