Onthulling monument voor Jan Wolff op 22 augustus 2016

In seizoen 2015-2016 vierde Muziekgebouw aan ’t IJ zijn tienjarig bestaan. Een bestaan dat het Muziekgebouw mede te danken heeft aan zijn oprichter, geestelijk vader en eerste directeur, Jan Wolff (21 september 1941 - 22 augustus 2012). Zonder zijn visie en doorzettingsvermogen was deze thuishaven voor de Nederlandse ensemblecultuur nooit verrezen. Als eerbetoon werd op 22 augustus 2016 om 20.00 uur aan het water bij het gebouw een monument onthuld in de vorm van een geluidsinstallatie.

Geluidsinstallatie 'Huil van de Wolff'
Met het gebouw heeft Jan Wolff dat standbeeld natuurlijk zelf al opgericht. Als een denkbeeldige sokkel waarop concertavond na concertavond het wonder van de muziek verrijst. Nu, tien jaar later en als afluiting van het jubileumjaar, wil het Muziekgebouw de herinnering aan Jan Wolff ook op een andere, meer expliciete manier levend houden. Met een monument op de oever van het IJ in de vorm van een geluidsinstallatie, getiteld Huil van de Wolff.


Jan Wolff en koningin Beatrix bij de opening van Muziekgebouw aan 't IJ op 15 juni 2005 (foto Maartje Blijdenstein)

Iedere 22e van de maand

De installatie bestaat uit drie groepen speakers in en rond het Muziekgebouw. Componist Martijn Padding kreeg de opdracht voor een compositie die wordt ‘aangestuurd’ door meteorologische data rond het gebouw, waaronder windsnelheid en luchtvochtigheid. Uitgangspunt vormde Wolffs liefde voor het water, varen en de hoorn. Op 22 augustus – de sterfdag van Wolff – om 20.00 uur was het monument voor het eerst te horen. Daarna klinkt de Huil van de Wolff iedere 22e van de maand om 20.00 uur rond het gebouw en over het IJ. Een computerprogramma zorgt ervoor dat iedere live uitvoering anders zal zijn.


Een houten sokkel bij het Muziekgebouw wijst bezoekers op de Huil van de Wolff. De tekst loopt door over de vier zijden (foto Bart van Os)

Wolf van gene zijde
De ruimtelijke geluidsinstallatie beslaat twee werelden: onze realiteit en die van gene zijde. Het werk heeft de vorm van een call en response; een oervorm van menselijke communicatie maar ook een basisvorm in muziek waarbij twee of meerdere musici in aansluitende frases direct op elkaar reageren. In de natuur is de wolf de absolute kampioen van deze oercommunicatie. Wolven reageren in koren en klaagzangen op elkaar soms over grote afstand. In de Huil van de Wolff roept de wolf uit deze zijde de wolf uit gene zijde op. Of die wolf van de overzijde werkelijk zal terughuilen en hoe, is afhankelijk van de parameters temperatuur, luchtvochtigheid, windrichting en windsnelheid rond het Muziekgebouw op dat moment. Zij bepalen of beide wolven lang of kort huilen, welke melodische en dynamische curves ze zullen huilen en of ze tot een duet komen.


Muziekgebouw aan 't IJ (foto Erik van Gurp)

Anna Sophia
Ook de scheepshoorn van de ‘Anna Sophia’, Jan Wolffs geliefde sleepboot uit 1907, kan in verschillende vormen tot klinken komen: in haar originele gedaante als enkele toon, maar ook in akkoordvarianten van drie tonen (het ‘Jan akkoord’), vier tonen (het ‘Wolffakkoord’) en als zeventonig akkoord (het 'Jan Wolffakkoord'). De keuze voor de hoeveel tonen als ook het register en de duur worden eveneens bepaald door de elementen.


Jan Wolff (in stuurhut) en Muziekgebouwpersoneel op de Anna Sophia, april 2007 (foto Fai Ho)

Jan Wolff getallen
De vorm en lengte van de compositie worden bepaald door de getallen die horen bij de letters die deel uit maken van de naam Jan Wolff. Het getal van Jan is 25. Het getal van Wolff is 62. Het Jan Wolff getal is de som: 87. De totale lengte van de compositie bedraagt 2 (twee werelden, deze en gene zijde) x 87 seconden = 2’54’’. Zo worden alle momenten waarop een huil of een scheepshoorn tot klinken komen in deze compositie bepaald door een getal dat behoort tot de groep van de Jan Wolff getallen.


Bezoek van staatssecretaris Medy van der Laan (3e van links) aan de bouwplaats van het Muziekgebouw, augustus 2004 (foto Jarko Aikens) 


In de gloednieuwe Grote Zaal spreekt Jan Wolff iedereen toe die heeft meegewerkt aan de bouw van het Muziekgebouw (tijdens het zgn. bouwersconcert, april 2005; foto Jarko Aikens)


Dirigent Reinbert de Leeuw en Jan Wolff, tijdens het openingsconcert van Muziekgebouw aan 't IJ, 15 juni 2005 (foto Maartje Blijdenstein)


Foto Serge Ligtenberg

Colofon
Compositie: Martijn Padding
Programmering: Johan van Kreij
Technische ontwikkeling: René Bakker i.s.m. Berkelaar Meet- en Regeltechniek.
Huil van de Wolff kwam tot stand mede dankzij steun van Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.



> Meer over Jan Wolff en de totstandkoming van het Muziekgebouw

Wij gebruiken cookies

Onze website maakt gebruik van cookies

Meer informatie

X