Cowell, Cage, Crumb

Metamorphoses, Book I (2017) is het nieuwe werk voor versterkte piano van George Crumb, dit jaar focuscomponist op het Holland Festival. Crumb schreef het speciaal voor pianiste Margaret Leng Tan. Hij noemde haar ooit ‘een tovenares op de piano’, zo volledig vertrouwd is ze met de ongebruikelijke klankkleuren en speeltechnieken die hij voorschrijft.

Tan maakte furore met een virtuoze uitvoering van Crumbs beroemde cyclus Makrokosmos en werkte lang samen met John Cage, wiens The Perilous Night ook op het programma staat. Daarnaast voert Tan werk uit van Henry Cowell, een van de grondleggers van de Amerikaanse experimentele traditie. Enkele van deze composities worden volledig zonder het gebruik van de pianotoetsen gespeeld.

De Amerikaanse componist George Crumb (1929) geldt als één van de belangrijkste muziekvernieuwers van onze tijd. In ieder werk schept hij weer een heel eigen klanklandschap, mede door het gebruik van nieuwe speeltechnieken en muzieknotaties, maar ook door niet-westerse elementen in zijn muziek te integreren. Zijn muziek klinkt sfeervol, mysterieus en soms beklemmend, maar is door een verhalende opbouw vaak ook heel direct toegankelijk. Hij staat midden in de Amerikaanse experimentele traditie, maar noemt net zo goed Bartók, Debussy en Mahler als grote voorbeelden.

Dit festival krijgt Crumb bijzondere aandacht. In een aantal concerten komen verschillende facetten van zijn werk voorbij: van zijn bekendste compositie, het spectaculaire ‘elektrisch strijkkwartet’ Black Angels (1970) met zijn indringende thematiek, tot de recente en magistrale American Songbook-bewerkingen, waarin bekende melodieën in vervreemdende klanklandschappen worden geplaatst. Van het caleidoscopische orkestwerk A Haunted Landscape (1984) tot de gloednieuwe piano¬cyclus Metamorphoses (2017).

Crumb laat horen dat hij nog altijd één van de eigenzinnigste stemmen in het hedendaagse muzikale landschap is.