Fokker-orgel (foto Martina Simkovicova)

Fokker-orgel

Dit unieke orgel – permanent gehuisvest in onze Kleine Zaal – is in 1950 gebouwd en in 2009 compleet gerestaureerd. Het is gebaseerd op een vinding van de Nederlandse natuurkundige Christiaan Huygens (1629-1695). Het orgel heeft het microtonale 31-toonssysteem in plaats van de gebruikelijke 12 tonen in een toonladder.

31-toons Fokker-orgel
In 1950 werd het bijzondere Fokker-orgel gebouwd door de Nederlandse orgelbouwer Pels. De bekende natuurkundige professor Adriaan Fokker, neef van de beroemde vliegtuigbouwer Anthony, had zich al vanaf de jaren 40 van de vorige eeuw ingezet om dit 31-toonsorgel te laten bouwen en bespelen. Inspiratiebron was Christiaan Huygens, die al in 1691 in zijn Lettre touchant le cycle harmonique het 31-toonssysteem beschreef.

Ook op afstand bespeelbaar
Sinds 1960 beheert Stichting Huygens-Fokker het Fokker-orgel. Van 1950 tot 2000 stond het opgesteld in het Haarlemse Teylers Museum. Na de restauratie in 2009 werd het Fokker-orgel – volledig gemoderniseerd door orgelbouwer Pels & Van Leeuwen – geplaatst boven de glaswand van onze Kleine Zaal. Het instrument kon vanaf dat moment niet alleen door een organist bespeeld worden, maar ook direct door computers én online door bijvoorbeeld een musicus aan de andere kant van de wereld.

Zuiver
Het Fokker-orgel staat gestemd in de zogenaamde middentoonstemming, waarin tertsen zuiverder klinken dan in het huidige toonsysteem. Nadeel van de middentoonstemming is dat je niet in alle toonsoorten kunt spelen. Hierdoor kan je niet ongelimiteerd van de ene naar de andere toonsoort gaan (moduleren) zoals kan in het huidige, getempereerde toonsysteem. Bijzonder aan het Fokker-orgel is dat je door de 31 tonen in het octaaf – in plaats van de gebruikelijke twaalf – wél in de zuivere middentoonstemming kunt moduleren naar andere toonsoorten. Dit kan bijvoorbeeld niet op een oud kerkorgel dat is gestemd in de middentoonstemming.

Orgelconcerten
Op diverse zondagochtenden gedurende het seizoen kunt u het Fokker-orgel in levende lijve beluisteren bij concerten in onze serie Orgel! Fascinerende muziek uit zowel barok als onze tijd. 

> Data orgelconcerten 21-22
> Meer over het Fokker-orgel

Cookies

We maken gebruik van cookies en vergelijkbare technieken om het gebruik van de website te analyseren, om het mogelijk te maken content van derden af te beelden (zoals video’s), en voor verschillende andere toepassingen. Deze cookies worden ook geplaatst door derden. Door ‘akkoord’ te klikken, stemt u hiermee in. Als u niet akkoord bent, kunt u via de knop ‘Instellingen aanpassen’ uw voorkeuren opgeven. Meer informatie…

Cookies zijn nodig om de website goed te laten functioneren. Zo wordt je winkelmandje onthouden tijdens de bestelling en kunt je inloggen op de website.

Maar cookies zijn ook nodig om de ervaring op de website te verrijken. Bijvoorbeeld media van derde partijen, zoals video's, gaan vaak gepaard met cookies. Ook houden we statistieken bij om de site doorlopend te verbeteren.

Als laatste worden cookies ook gebruikt om informatie rond onze marketing-activiteiten, zoals nieuwsbrieven en advertenties, zo efficiënt en persoonlijk mogelijk uit te kunnen uitvoeren.

Blijft de banner staan, ook na akkoord?
Je browser is dan helaas verouderd. We kunnen alleen browsers met recente veiligheidsupdates toelaten, omdat het betalingsverkeer via onze website anders kan worden gehackt.

Cookie instellingen