Minimal Music Festival 2026

Programma
16.30 uur / Grote Zaal / Openbare repetitie van nieuw slagwerkconcert van Kate Moore
± 17.30 uur / Entreehal / Nagesprek met componiste Kate Moore door muziekjournaliste Frederike Berntsen

Uitvoerenden
Het Muziek
Clark Rundell dirigent
Claire Edwardes slagwerk

Achtergrondinformatie
Storm Oratory van Kate Moore is een slagwerkconcert voor de Australische percussioniste Claire Edwardes en Het Muziek. Inspiratie voor dit werk deed Moore op in de uitgebreide wandeltochten die ze een aantal jaren achter elkaar ondernam. Met enige regelmaat werd ze overvallen door een storm. ‘Die zie je lang niet altijd aankomen’, zegt ze. ‘Maar je voelt hoe alle beweging uit de atmosfeer lijkt te verdwijnen. Kleuren veranderen. De lucht kleurt groen en paars. Soms is een storm donkerblauw. Storm Oratory begint met een groene stilstand, alsof alles in gedachten verzonken is.’ 
 
Die kleuren spelen een rol in de muziek. Net als Olivier Messiaen is Moore een synestheet. Kleuren roepen klanken op en omgekeerd. ‘Ik gebruik kleur in mijn muziek. Ik kleur dit werk alsof het een schilderij van een storm is, waarin je als luisteraar ondergedompeld wordt. De klankkleuren van de instrumenten zijn mijn palet. In Storm Oratory wordt het ensemble een rivier vol kolkingen en stroomversnellingen, die zich onafwendbaar in wisselende intensiteit vooruit stort. Het zijn bewegingen die zich ook in de lucht afspelen.’ 
 
Snelheid is daarin een sleutelwoord. Snelheid is ook wat Moore voor ogen heeft in de rol van Claire Edwardes in Storm Oratory. ‘Claire speelt bastrommel, grote tomtoms, een gong en marimba. Alles op hoge snelheid. Ze is een fantastische percussionist. We kennen elkaar al heel lang. Toen ik 15 was heeft ze mijn Concerto for Percussion and String Orchestra in première gebracht, dat ik voor haar geschreven had. Dat was het begin van mijn loopbaan als componist. Ik vind het een eer om op dit punt in mijn carrière opnieuw een slagwerkconcert voor haar te schrijven. Bovendien hebben we allebei een band met zowel Australië als Nederland, waar ze ooit het Tromp Concours won. Ze is in beide landen een pleitbezorger van mijn muziek.’ 

Biografieën
Centrale thema’s in het werk van Kate Moore (1979) zijn zorg voor de natuur, spiritualiteit en de rol van vrouwen in muziek en andere disciplines. Ze gebruikt ongewone klankbronnen in haar muziek, waaronder keramische objecten die ze zelf gemaakt heeft. Haar werk is uitgevoerd in de Carnegie Hall, het Sydney Opera House en het Concertgebouw in Amsterdam en op belangrijke festivals zoals het Holland Festival, November Music en Dag in de Branding. In 2017 richtte ze het Herz Ensemble op. Moore heeft diverse prijzen ontvangen, waaronder de Matthijs Vermeulen Prijs in 2017 en de Gieskes-Strijbis Podiumprijs in 2022.

Het Muziek is hét grensverleggend ensemble voor nieuwe muziek. Met spraakmakende muziekprojecten, onverwachte ontmoetingen en een open mind geeft het ensemble vorm aan de muziek van nu. Het Muziek speelt overal. Van concertpodia en buitenfestivals tot theaterzalen; en van de thuishaven in Amsterdam tot ver over de grens. Altijd met het doel om een breed publiek te inspireren en nieuwe geluiden te laten ontdekken. Het Muziek is ensemble in residence bij Muziekgebouw aan ‘t IJ.

Claire Edwardes (1975) is een Australische percussioniste en artistiek leider, geroemd als de ‘sorceress of percussion’. Ze is de enige Australiër die viermaal de APRA Art Music Luminary Award ontving. Als artistiek directeur van Ensemble Offspring en internationaal soliste staat ze bekend om haar virtuositeit, haar inzet voor nieuwe muziek en haar brede repertoire dat reikt van marimba tot elektronica. Voor haar verdiensten voor de Australische muzieksector ontving Edwardes de Medal of the Order of Australia.

Het repertoire van de veelzijdige dirigent Clark Rundell strekt zich uit van van jazz tot kora, van tango tot Europees modernisme en van grote, multidimensionale projecten tot complexe werken voor ensembles. Rundell dirigeerde veel wereldpremières en is een zeer toegewijd uitvoerder van nieuwe muziek. Werken van componisten als Louis Andriessen, Steve Reich, Tansy Davies, Martijn Padding, Joey Roukens, Wayne Shorter en Julia Wolfe werden onder zijn directie uitgevoerd. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Ivan Vukosavljević Dead in Love (wereldpremière)
Kate Moore Percussion Concerto 'Storm Oratory' (wereldpremière)

Uitvoerenden
Het Muziek
Clark Rundell dirigent 
Claire Edwardes slagwerk

Dead in Love - Achtergrondinformatie
Ivan Vukosavljevic heeft een diepe belangstelling voor christelijke mystiek en voor muziek uit verschillende tradities. Beide liggen aan de basis van Dead in Love. De titel is een citaat uit het boek De spiegel der eenvoudige zielen van de laatmiddeleeuwse Franse mystica Marguerite Porete. ‘Zoals in de literatuur uit die tijd vaker gebruikelijk was, worden menselijke eigenschappen voorgesteld als personages’, zegt hij. ‘In het boek onderneemt de Ziel een reis vanuit een wereldlijke positie ten opzichte van God naar een vereniging met God. Pas als de Ziel alle verlangen en streven opgeeft, blijft alleen de goddelijke wil over. Door het verdwijnen, sterven, van zelfbewustzijn kan de ziel zich verliezen in de liefde van God. In de vertaling in archaïsch Engels, die ik gelezen heb, kreeg de tekst een extra poëtische lading.’ 
 
In dezelfde tijd dat Vukosavljevic het werk van Porete las verdiepte hij zich meer en meer in bijzondere instrumenten, als de sarod (een Indiaas snaarinstrument) en het klavecimbel, en in westerse stemmingssystemen uit het verleden. ‘Deze zaken kwamen spontaan bij elkaar terwijl ik het stuk aan het schrijven was. Ik ben al enige tijd bezig met het onderzoeken en toepassen van microtonen in mijn muziek, zoals je die aantreft in Indiase muziek, en in stemmingen van de middeleeuwen tot de barok. Als je instrumenten daarin stemt kun je heel pure akkoorden produceren, maar ook samenklanken met een ronduit vuig karakter. Als je een melodie langs die akkoorden laat gaan, verandert de context steeds.’ 
 
Dead in Love heeft negen delen waarin verschillende instrumenten op de voorgrond kunnen staan. ‘Het is een devotioneel werk. Vaak is er een grondtoon als basis voor de melodie. Die maakt dat karakter nog beter hoorbaar.’ 

Storm Oratory - Achtergrondinformatie
Storm Oratory van Kate Moore is een slagwerkconcert voor de Australische percussioniste Claire Edwardes en Het Muziek. Inspiratie voor dit werk deed Moore op in de uitgebreide wandeltochten die ze een aantal jaren achter elkaar ondernam. Met enige regelmaat werd ze overvallen door een storm. ‘Die zie je lang niet altijd aankomen’, zegt ze. ‘Maar je voelt hoe alle beweging uit de atmosfeer lijkt te verdwijnen. Kleuren veranderen. De lucht kleurt groen en paars. Soms is een storm donkerblauw. Storm Oratory begint met een groene stilstand, alsof alles in gedachten verzonken is.’ 
 
Die kleuren spelen een rol in de muziek. Net als Olivier Messiaen is Moore een synestheet. Kleuren roepen klanken op en omgekeerd. ‘Ik gebruik kleur in mijn muziek. Ik kleur dit werk alsof het een schilderij van een storm is, waarin je als luisteraar ondergedompeld wordt. De klankkleuren van de instrumenten zijn mijn palet. In Storm Oratory wordt het ensemble een rivier vol kolkingen en stroomversnellingen, die zich onafwendbaar in wisselende intensiteit vooruit stort. Het zijn bewegingen die zich ook in de lucht afspelen.’ 
 
Snelheid is daarin een sleutelwoord. Snelheid is ook wat Moore voor ogen heeft in de rol van Claire Edwardes in Storm Oratory. ‘Claire speelt bastrommel, grote tomtoms, een gong en marimba. Alles op hoge snelheid. Ze is een fantastische percussionist. We kennen elkaar al heel lang. Toen ik 15 was heeft ze mijn Concerto for Percussion and String Orchestra in première gebracht, dat ik voor haar geschreven had. Dat was het begin van mijn loopbaan als componist. Ik vind het een eer om op dit punt in mijn carrière opnieuw een slagwerkconcert voor haar te schrijven. Bovendien hebben we allebei een band met zowel Australië als Nederland, waar ze ooit het Tromp Concours won. Ze is in beide landen een pleitbezorger van mijn muziek.’ 

BiografieënIvan Vukosavljević (1986) is een Servische componist gevestigd in Den Haag. Zijn werk brengt diverse klankwerelden samen, van elektrische gitaren, noise en elektronica tot westerse en nietwesterse instrumenten en orgel. Zijn muziek klinkt op festivals als Rewire, Le Guess Who?, Gaudeamus Muziekweek en Lucerne Festival. Hij studeerde compositie in Belgrado en aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. 

Centrale thema’s in het werk van Kate Moore (1979) zijn zorg voor de natuur, spiritualiteit en de rol van vrouwen in muziek en andere disciplines. Ze gebruikt ongewone klankbronnen in haar muziek, waaronder keramische objecten die ze zelf gemaakt heeft. Haar werk is uitgevoerd in de Carnegie Hall, het Sydney Opera House en het Concertgebouw in Amsterdam en op belangrijke festivals zoals het Holland Festival, November Music en Dag in de Branding. In 2017 richtte ze het Herz Ensemble op. Moore heeft diverse prijzen ontvangen, waaronder de Matthijs Vermeulen Prijs in 2017 en de Gieskes-Strijbis Podiumprijs in 2022. Haar compositie Space Junk ging tijdens het Minimal Music festival in 2019 in première.

Het Muziek is hét grensverleggend ensemble voor nieuwe muziek. Met spraakmakende muziekprojecten, onverwachte ontmoetingen en een open mind geeft het ensemble vorm aan de muziek van nu. Het Muziek speelt overal. Van concertpodia en buitenfestivals tot theaterzalen; en van de thuishaven in Amsterdam tot ver over de grens. Altijd met het doel om een breed publiek te inspireren en nieuwe geluiden te laten ontdekken. Het Muziek is ensemble in residence bij Muziekgebouw aan ‘t IJ.

Claire Edwardes (1975) is een Australische percussioniste en artistiek leider, geroemd als de ‘sorceress of percussion’. Ze is de enige Australiër die viermaal de APRA Art Music Luminary Award ontving. Als artistiek directeur van Ensemble Offspring en internationaal soliste staat ze bekend om haar virtuositeit, haar inzet voor nieuwe muziek en haar brede repertoire dat reikt van marimba tot elektronica. Voor haar verdiensten voor de Australische muzieksector ontving Edwardes de Medal of the Order of Australia.

Het repertoire van de veelzijdige dirigent Clark Rundell strekt zich uit van van jazz tot kora, van tango tot Europees modernisme en van grote, multidimensionale projecten tot complexe werken voor ensembles. Rundell dirigeerde veel wereldpremières en is een zeer toegewijd uitvoerder van nieuwe muziek. Werken van componisten als Louis Andriessen, Steve Reich, Tansy Davies, Martijn Padding, Joey Roukens, Wayne Shorter en Julia Wolfe werden onder zijn directie uitgevoerd. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
FUJI||||||||||||TA
Charlemagne Palestine, Oren Ambarchi, Daniel O’Sullivan reimagine KKAARREENNIINNAA

Uitvoerenden
FUJI|||||||||||TA orgel, elektronica 

Charlemagne Palestine zang, elektronica
Oren Ambarchi gitaar, elektronica
Daniel O'Sullivan zang, altviool, elektronica

KKAARREENNIINNAA - Achtergrondinformatie
KKAARREENNIINNAA is een twee uur durend werk van de componist Charlemagne Palestine, die in New York bekend werd vanwege muziekperformances, die veel van zijn uithoudingsvermogen vergden. Hij nam het in één keer op in 1997 en bracht het uit op een dubbel-cd. Op dit album speelt Palestine harmonium en zingt hij falset. Bijna 30 jaar later brengt altviolist Daniel O’Sullivan gitarist Oren Ambarchi en componist Charlemagne Palestine bijeen voor een ‘herinterpretatie’ van KKAARREENNIINNAA. 
 
Volgens O’Sullivan, die jaren geleden al eens met Palestine optrad, speelt dit werk een belangrijke rol in het repertoire van de componist. ‘Het is als het ware een samengebalde versie van zijn muziek. Hij grijpt terug op de zang van de cantors in de synagoge die hij hoorde toen hij jong was. Daarnaast heeft hij de Indiase zang van Pran Nath er een plek in gegeven. Pran Nath had een grote invloed op componisten uit de minimal music, zoals La Monte Young, Terry Riley, Catherine Christer Hennix, en Charlemagne Palestine zelf. Het werk is genoemd naar een hond die hij en zijn toenmalige vriendin indertijd hadden, een zwarte Labrador die Karenina heette.’ 
 
Het werk was toe aan een herwaardering, vond O’Sullivan. Hij wilde gewoon een nieuwe uitvoering horen. ‘Toen ik dat aan hem voorstelde, ging het er mij niet om dat ik mee zou spelen. Maar hij vond dat vanzelfsprekend. Ik wilde de kern uit de muziek nemen, het water en licht geven en zien hoe het zou uitgroeien. We wilden de muziek niet noot voor noot naspelen, maar ons eigen maken waar het om gaat, en vandaaruit een interpretatie spelen. Die duurt doorgaans zo’n vijftig minuten. Bij de uitvoering spelen we de oorspronkelijke opname af op drie cassettedecks. Ik heb Oren erbij gevraagd omdat hij Charlemagne goed kent. Charlemagne heeft een geweldige uitstraling bij deze optredens, als een indrukwekkend standbeeld op het podium. Hij is het stuk.’

Fuji|||||||||||ta - Achtergrondinformatie
De Japanse geluidskunstenaar Fuji|||||||||||ta werkt sinds 2009 met zelfgebouwde pijporgels zonder toetsenbord. Hij gebruikt orgelpijpen voor het onderzoeken en hoorbaar maken van akoestische verschijnselen, zoals verschiltonen en zwevingen. Dat zijn geluiden die ontstaan wanneer tonen die heel dicht bij elkaar liggen tegelijk klinken. Soms combineert hij de klanken van het instrument met zijn eigen stem.  
 
Zijn meest recente werk heeft hij A School of Sardines in the Pipe genoemd. Hij omschrijft de muziek als uiterst minimalistisch. ‘Ik concentreer me op de beweging van lucht en geluid’, schrijft hij. ‘Daarbij maak ik gebruik van twee orgelpijpen en airbrushes, verfspuiten die werken met variabele luchtdruk. Ik plaats in beide pijpen een microfoon en blaas met de airbrushes op de spleet van de pijpen. Met andere woorden, het is alsof rechtstreeks op een microfoon blaast om geluid te produceren. Het is een heel simpel akoestisch systeem, maar juist door zijn eenvoud kan het talloze variaties genereren. De hoek waaronder de pijp aangeblazen wordt, de afstand tussen de airbrush en de orgelpijp en de beweging van mijn lichaam resulteren allemaal in verschillende klanken.’ 
 
Om al die klanken goed tot hun recht te laten komen heeft hij een krachtige en hoogwaardige geluidsinstallatie nodig. ‘Dit werk is niet gebaseerd op complexe muzikale variaties, maar richt zich vooral op de beweging van geluidsgolven. Het is alsof je het geluid van de wind tijdens een tyfoon van nabij volgt. Als het geluidssysteem niet goed genoeg is, kan dat de uiteindelijke beleving aanzienlijk minder interessant maken.’ 

Biografieën

Charlemagne Palestine (1947) is een Amerikaans componist, performer en beeldend kunstenaar, bekend als een invloedrijke figuur binnen de New Yorkse minimalistische muziek, al noemt hij zichzelf liever een maximalist. Zijn rituele, langdurige klankstukken voor piano, orgel, elektronica en stem, zoals Strumming Music en Four Manifestations on Six Elements, gelden als iconische werken. Sinds de jaren 1990 woont en werkt hij vooral in Brussel. 
 
Daniel O’Sullivan is een Londense componist, songwriter, multi-instrumentalist en producer die sinds de late jaren 90 een bepalende kracht is binnen de experimentele muziek. Hij werkte met groepen als Ulver, Sunn O))), Grumbling Fur, Æthenor en This Is Not This Heat. In zijn hybride klankwereld botsen oude en moderne werelden met elkaar en verwerkt hij renaissancemuziek, moderne sacrale muziek en minimalisme. Hij richt zich op klankkleur, samenspel van lijnen en een mysterieuze energie die zowel doet denken aan oude tradities als aan modern psychedelisch onderzoek. 
 
Oren Ambarchi is een Australische componist en gitarist die sinds de late jaren 90 grensverleggende muziekvormen ontwikkelt tussen elektronica, minimalisme, improvisatie en uitgebeende rock. Zijn werk reikt van fragiele texturen naar diepe, basrijke drones. Hij werkte samen met onder meer Fennesz, Charlemagne Palestine, Sunn O))) en Keiji Haino, en bracht talloze invloedrijke releases uit op labels als Touch, Editions Mego en Drag City.

FUJI|||||||||||TA (Yosuke Fujita) is een Japanse soundartist die zijn roots vindt in gagaku, de traditionele Japanse hofmuziek. Autodidactisch ontwikkelde hij een geheel eigen taal rond zijn zelfgebouwde 11‑pijps orgel. Zijn hypnotische klankwerelden ontstonden uit samenwerkingen met o.a. Akio Suzuki, Claire Rousay en Tomoko Hojo, en omarmen lucht, water en stem als levende klankbronnen. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Éliane Radigue, Carol Robinson OCCAM DELTA XXIII

Uitvoerenden
Ensemble Klang
Pavla Beranová lichtontwerp

Achtergrondinformatie
Ensemble Klang uit Den Haag voert OCCAM HEXA V en OCCAM DELTA XXIII uit, twee werken van de Franse componiste Éliane Radigue, die eerder dit jaar op 94-jarige leeftijd overleed, en Carol Robinson. Nadat Radigue in de jaren 50 gewerkt had met musique concrète pionier Pierre Schaeffer en elektronische muziek-componist Pierre Henry, legde ze zich aanvankelijk toe op feedback-systemen. Haar carrière nam een andere wending toen ze de beschikking kreeg over een ARP 2500 synthesizer, waarmee ze muziek maakte die gestoeld was op intensief en gedetailleerd luisteren. Datzelfde principe hanteerde ze ook vanaf 2005 in de laatste fase van haar loopbaan, in de OCCAM-serie voor akoestische instrumenten.  
 
De muziek ontstond door één op één contact tussen Radigue en de uitvoerende musici. Zij moedigde hen aan om de uitersten op te zoeken van wat zij met hun instrument konden doen, en zich daarbij water voor te stellen. In de eerste stukken ging het om solo-instrumenten. Later werkte ze ook met duo’s en grotere ensembles, zoals het Franse ONCEIM en Ensemble Klang. Een van de mensen met wie Radigue veel contact had is rietblazer Carol Robinson, die zich heeft opgeworpen om het werk van de componiste voort te zetten.
 
Samen met Robinson ontwikkelde Klang OCCAM HEXA V in 2021 voor een uitvoering in de Willem Twee Toonzaal in Den Bosch. Daarbij lieten ze zich inspireren door de Binnendieze, die onder de zaal stroomt. Voor OCCAM DELTA XXIII, dat kort voor het overlijden van Radigue ontstond, heeft Klang zich laten leiden door het beeld van de Noordzee. ‘Het is een heel andere manier van werken’, zegt Pete Harden, artistiek leider en gitarist van Klang. ‘Er staan geen instructies op papier. Je bent alleen naar elkaar aan het luisteren, samen voelen en ademen. Het resultaat lijkt op een klanksculptuur die in de lucht hangt. Samen moet je ervoor zorgen dat die blijft hangen.’ 

Biografieën
Éliane Radigue (1932 – 2026) was een Franse componiste en pionier van tape‑ en synthesizermuziek. In de jaren 50 raakte ze gefascineerde door de musique concrète, gebaseerd op alledaagse geluiden, en was ze nauw betrokken bij het werk van Pierre Schaeffer en Pierre Henry, twee pioniers van die stroming. Daarna ontwikkelde ze in New York een eigen minimalistische taal rond feedback, lange tape‑loops en later de ARP 2500. Ze werkte samen met componisten als James Tenney en Laurie Spiegel en creëerde omvangrijke cycli zoals Adnos en Trilogie de la Mort. Ze liet zich inspireren door het boeddhisme en de kracht van eenvoud. 

Carol Robinson (1956) is een Frans‑Amerikaanse componiste en rietblazer, gespecialiseerd in klarinet en basklarinet. Ze studeerde aan het Oberlin Conservatory en vestigde zich later in Parijs, waar ze uitgroeide tot een toonaangevende vertolker van hedendaagse en experimentele muziek. Ze componeert voor uiteenlopende bezettingen, vaak met elektronica, en werkt intensief samen met choreografen en beeldend kunstenaars. 

Ensemble Klang, opgericht in 2003, is dankzij de innovatieve programma’s, de compositieopdrachten aan de meest opwindende componisten van nu en hun eigen platenlabel, snel uitgegroeid tot ‘een van de topensembles’ (NRC Handelsblad). Ensemble Klang werkte samen met vooraanstaande componisten als Heiner Goebbels, David Lang, Tom Johnson, Julia Wolfe en Peter Adriaansz. De unieke, veelzijdige instrumentatie (saxofoons, trombone, keyboards, percussie, gitaar, elektronica) zorgt voor de energieke drive en passie van een band.
 
Pavla Beranová (1984) is een Tsjechische lichtkunstenares en ontwerpster die werkt op het snijvlak van performance, installatiekunst en scenografie. Haar praktijk begon in het Théâtre de Nîmes en ontwikkelde zich verder bij het Archa Theater in Praag. Ze werkte voor internationale gezelschappen en studio’s, waaronder Lumières Studio Odile Soudant en ACT Lighting Design in Brussel, en creëert lichtinstallaties, dansproducties en tentoonstellingsverlichting in heel Europa.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Sarathy Korwar There is beauty, there already

Uitvoerenden
Sarathy Korwar drums, tabla, elektronica
Magnus Mehta balofoon, marimba, percussie
Donna Thomson drums, elektronica
Gurdain Singh Rayatt tabla

Achtergrondinformatie
De Britse componist en producer Sarathy Korwar brengt met een vierkoppige band van slagwerkers een live versie van zijn meest recente album There Is Beauty, There Already. ‘Trommels worden te vaak ingeperkt’, laat Korwar weten. ‘Ze worden neergezet als ondersteuning, achtergrond, zijn puur functioneel. Maar als je aandachtig luistert, bloeien ze open. Er blijkt diepte in het geluid te zitten, een heel scala aan resonanties die maar heel zelden de ruimte krijgen die ze verdienen. Haal alles eromheen weg en een trommel begint zijn volle expressie te openbaren.’

‘Wat zou er gebeuren als een ensemble van trommels zich op de voorgrond plaatst. Niet als begeleiding, maar als gelijken, als voorgangers? Er treden veranderingen op. Verschillen in rangorde verdwijnen. De onderlinge communicatie gaat zich in cirkels bewegen, wordt vloeibaar. Elke stem luistert, geeft antwoord, onderbreekt andere, stimuleert hen. Het draait niet meer om het aangeven van ritme. Wat ooit een vast ritme was, krijgt een nieuwe vorm.’

‘Onze muziek is enerzijds gestoeld op Indiase klassieke ritmes, maar evenzeer op een gevoeligheid die ver buiten die tradities kijkt, die genres verbindt. Met een mengeling van minimal music, improvisatie en een spel van tegenritmes is de structuur zowel geaard als open. Cyclische patronen verschijnen, schuiven over elkaar heen en lossen weer op. Ze haken in elkaar, laten elkaar weer los. Er is interactie tussen discipline en vrijheid. In de ruimte die zo ontstaat begint de muziek te ademen. Wat zich ontplooit is meer dan alleen ritme. Het is een complete klankwereld, waarin de trommel niet langer gedienstig is, maar de baas is over zijn eigen aanwezigheid.’ 

Biografieën
Sarathy Korwar is een in Amerika geboren, in India opgegroeide en in Londen gevestigde drummer, percussionist en componist. Hij is bekend van samenwerkingen met jazzsaxofonist Shabaka Hutchings en sitarspeler Anoushka Shankar. Zijn werk mengt jazz, Indo‑jazz, hiphop en elektronische muziek. Hij studeerde tabla in India voordat hij in Londen verderging aan SOAS. Zijn albums Day To Day, More Arriving en KALAK werden internationaal geprezen, waarbij More Arriving de AIM Award voor Best Independent Album won.

Magnus Mehta is een Londense percussionist, componist, producer en muzikaal leider, geboren uit een Indiase vader en een Schotse moeder. Na zijn opleiding slagwerk aan het Royal Conservatoire of Scotland vervolgde hij zijn muzikale studie in Cuba, Marokko, Kerala en Turkije. Hij werkte met artiesten als Jacob Collier, Brian Eno, Sarathy Korwar en Ibibio Sound Machine en is associate artist bij Shakespeare’s Globe.

Donna Thompson is een Britse drummer, singersongwriter en multiinstrumentaliste uit Londen. Ze groeide op met Motown, gospel en soul en werd actief in de jazz en altsoulscene als lid van de Total Refreshment Centrecommunity. Na haar tijd als frontwoman van Lightboxes bracht ze in 2022 haar debuut EP Something True uit bij PRAH Recordings. Haar werk mengt jazzy grooves met R&B, folk en cinematistische klankkleuren.

Gurdain Singh Rayatt is een van de vooraanstaande tablaspelers van het Verenigd Koninkrijk. Opgeleid door zijn vader Harkirat Singh Rayatt, zijn grootvader Bhai Gurmeet Singh Virdee en later door tablalegende Shankar Ghosh, vertegenwoordigt hij de stijlen van de Punjab-, Benares en Farukhabadgharana. Hij treedt internationaal op met topmusici zoals Ustad Amjad Ali Khan, Shahid Parvez en Anoushka Shankar. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Éliane Radigue, Carol Robinson OCCAM HEXA X

Uitvoerenden
Ensemble Klang
Pavla Beranová lichtontwerp

Achtergrondinformatie
Ensemble Klang uit Den Haag voert OCCAM HEXA V en OCCAM DELTA XXIII uit, twee werken van de Franse componiste Éliane Radigue, die eerder dit jaar op 94-jarige leeftijd overleed, en Carol Robinson. Nadat Radigue in de jaren 50 gewerkt had met musique concrète pionier Pierre Schaeffer en elektronische muziek-componist Pierre Henry, legde ze zich aanvankelijk toe op feedback-systemen. Haar carrière nam een andere wending toen ze de beschikking kreeg over een ARP 2500 synthesizer, waarmee ze muziek maakte die gestoeld was op intensief en gedetailleerd luisteren. Datzelfde principe hanteerde ze ook vanaf 2005 in de laatste fase van haar loopbaan, in de OCCAM-serie voor akoestische instrumenten.  
 
De muziek ontstond door één op één contact tussen Radigue en de uitvoerende musici. Zij moedigde hen aan om de uitersten op te zoeken van wat zij met hun instrument konden doen, en zich daarbij water voor te stellen. In de eerste stukken ging het om solo-instrumenten. Later werkte ze ook met duo’s en grotere ensembles, zoals het Franse ONCEIM en Ensemble Klang. Een van de mensen met wie Radigue veel contact had is rietblazer Carol Robinson, die zich heeft opgeworpen om het werk van de componiste voort te zetten.
 
Samen met Robinson ontwikkelde Klang OCCAM HEXA V in 2021 voor een uitvoering in de Willem Twee Toonzaal in Den Bosch. Daarbij lieten ze zich inspireren door de Binnendieze, die onder de zaal stroomt. Voor OCCAM DELTA XXIII, dat kort voor het overlijden van Radigue ontstond, heeft Klang zich laten leiden door het beeld van de Noordzee. ‘Het is een heel andere manier van werken’, zegt Pete Harden, artistiek leider en gitarist van Klang. ‘Er staan geen instructies op papier. Je bent alleen naar elkaar aan het luisteren, samen voelen en ademen. Het resultaat lijkt op een klanksculptuur die in de lucht hangt. Samen moet je ervoor zorgen dat die blijft hangen.’ 

Biografieën
Éliane Radigue (1932 – 2026) was een Franse componiste en pionier van tape‑ en synthesizermuziek. In de jaren 50 raakte ze gefascineerde door de musique concrète, gebaseerd op alledaagse geluiden, en was ze nauw betrokken bij het werk van Pierre Schaeffer en Pierre Henry, twee pioniers van die stroming. Daarna ontwikkelde ze in New York een eigen minimalistische taal rond feedback, lange tape‑loops en later de ARP 2500. Ze werkte samen met componisten als James Tenney en Laurie Spiegel en creëerde omvangrijke cycli zoals Adnos en Trilogie de la Mort. Ze liet zich inspireren door het boeddhisme en de kracht van eenvoud. 

Carol Robinson (1956) is een Frans‑Amerikaanse componiste en rietblazer, gespecialiseerd in klarinet en basklarinet. Ze studeerde aan het Oberlin Conservatory en vestigde zich later in Parijs, waar ze uitgroeide tot een toonaangevende vertolker van hedendaagse en experimentele muziek. Ze componeert voor uiteenlopende bezettingen, vaak met elektronica, en werkt intensief samen met choreografen en beeldend kunstenaars. 

Ensemble Klang, opgericht in 2003, is dankzij de innovatieve programma’s, de compositieopdrachten aan de meest opwindende componisten van nu en hun eigen platenlabel, snel uitgegroeid tot ‘een van de topensembles’ (NRC Handelsblad). Ensemble Klang werkte samen met vooraanstaande componisten als Heiner Goebbels, David Lang, Tom Johnson, Julia Wolfe en Peter Adriaansz. De unieke, veelzijdige instrumentatie (saxofoons, trombone, keyboards, percussie, gitaar, elektronica) zorgt voor de energieke drive en passie van een band.
 
Pavla Beranová (1984) is een Tsjechische lichtkunstenares en ontwerpster die werkt op het snijvlak van performance, installatiekunst en scenografie. Haar praktijk begon in het Théâtre de Nîmes en ontwikkelde zich verder bij het Archa Theater in Praag. Ze werkte voor internationale gezelschappen en studio’s, waaronder Lumières Studio Odile Soudant en ACT Lighting Design in Brussel, en creëert lichtinstallaties, dansproducties en tentoonstellingsverlichting in heel Europa.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Terry Riley A Rainbow in Curved Air (arr. Gyan Riley)
Terry Riley In C

Uitvoerenden
Bang on a Can All-Stars:
Chris Lightcap bas
David Cossin percussie
David Friend piano
Arlen Hlusko cello
Taylor Levine gitaar
Ken Thomson klarinet

Gastmusici:
Jeffrey Bruins viool
Frank Wienk percussie
Tineke Postma saxofoon
Jawa Manla ud

Andrew Cotton geluid

Achtergrondinformatie
In een festival voor Minimal Music mag een pionier als Terry Riley, die in 2025 90 werd, niet ontbreken. Bang on a Can All-Stars twee invloedrijke werken van hem uit, A Rainbow in Curved Air en In C. Het laatste werk inspireerde componisten als Philip Glass, Steve Reich en Julius Eastman. Invloeden van A Rainbow in Curved Air zijn terug te horen op het album Third van Soft Machine, en in het nummer Baba O’Riley van The Who, genoemd naar de componist.

In C uit 1964 is mogelijk het meest uitgevoerde werk van het genre. De partituur bestaat uit 53 korte patronen die alle musici in de juiste volgorde moeten spelen. Ze mogen patronen wel herhalen en ze mogen patronen overslaan. De uitvoering eindigt wanneer iedere musicus het laatste patroon bereikt en gespeeld heeft. Belangrijk is dat iedereen zich bewust is van wat de anderen doen. Riley heeft geen bezetting voorgeschreven. In C kan dus gespeeld worden door ensembles in elke denkbare samenstelling. Er zijn opnamen met een klassieke inslag, maar ook van bands uit punk en metal. In Nederland werd In C onder meer opgenomen door Ragazze Quartet met Slagwerk Den Haag (tegenwoordig HIIIT). Voor deze uitvoering doen vier gastmusici mee: Jeffrey Bruinsma (viool), Jawa Mania (Ud), Tineke Postma (sopraansaxofoon) en Frank Wienk (percussie).

De oorspronkelijke versie van A Rainbow in Curved Air bestaat uit improvisaties met overdubs die Riley op toetsinstrumenten en percussie in 1969 opnam voor een gelijknamig album. Daarop speelt hij razendsnelle hoge solo’s tegen een achtergrond van akkoorden en langzamere noten in een lager register. In dit werk kwamen twee oude invloeden van Riley samen: Indiase klassieke muziek en jazz. Het wordt in het Minimal Music Festival uitgevoerd in een arrangement van Riley’s zoon Gyan.  

Biografieën
Terry Riley (1935) is een Californische componist en pionier van het minimalisme. Met In C (1964) introduceerde hij een revolutionaire vorm gebaseerd op interlocking patronen, die de richting van de 20e‑eeuwse muziek diepgaand beïnvloedde. Zijn hypnotische, oosters gekleurde improvisaties en tape‑experimenten maakten hem een sleutelfiguur, terwijl zijn langdurige samenwerking met La Monte Young, zijn studie bij raga‑meester Pran Nath en zijn omvangrijke oeuvre voor het Kronos Quartet zijn blijvende impact bevestigen.

De Bang on a Can All-Stars, opgericht in 1992 in New York, is een zeskoppig, versterkt ensemble dat wereldwijd bekendstaat om zijn energieke uitvoeringen en baanbrekende projecten. Het beweegt moeiteloos tussen klassiek, jazz, rock, wereld- en experimentele muziek en groeide zo uit tot een genre op zichzelf. Het ensemble werkte samen met componisten als Steve Reich, Terry Riley, Meredith Monk en Ornette Coleman en werd door het San Francisco Chronicle geprezen als 'het belangrijkste voertuig voor hedendaagse muziek'. 

Jeffrey Bruinsma is een van de toonaangevende jazzviolisten van Nederland. Hij studeerde klassieke en jazzviool aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag en het Conservatorium van Amsterdam, waar hij in 2002 cum laude afstudeerde. In 2006 won hij de Deloitte Jazz Award. Hij leidt het Bruinsma Syndicaat, speelde o.a. bij Zapp4 en Pynarello, componeert voor dans en theater en is hoofdvakdocent jazzviool in Amsterdam en Den Haag.  

Frank Wienk, ook bekend als BINKBEATS, is een Nederlandse percussionist, multiinstrumentalist, producer en componist. Hij studeerde drums en percussie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en verwierf internationale bekendheid met zijn Beats Unraveledvideoserie, waarin hij complexe elektronische tracks live reconstrueert. Zijn werk verbindt percussie, elektronische muziek en akoestische experimenten, en overspant genres van IDM en jazz tot ambient, hiphop en minimalisme. 

Tineke Postma is een van de meest vooraanstaande Nederlandse jazzsaxofonisten. Met haar lyrische, avontuurlijke stijl treedt zij wereldwijd op en bracht zij meerdere internationaal geprezen albums uit. Ze werkte samen met o.a. Terri Lyne Carrington, Dianne Reeves, Kenny Barron en Herbie Hancock en won onderscheidingen zoals de Buma Boy Edgar Prijs, de Edison, en werd in 2019 uitgeroepen tot DownBeat Rising Star.

Jawa Manla is een Syrische ud‑speler en zangeres uit Aleppo, opgegroeid in Damascus. Ze studeerde aan het Sulhi Al‑Wadi Instituut, vervolgde haar opleiding bij Naseer Shamma in Caïro en bij Nacati Celik in Istanbul. Sinds 2015 woont ze in Nederland, waar ze uitgroeide tot een toonaangevende vertolker van Arabische muziek. In 2023 verscheen haar veelgeprezen debuutalbum Distant Roots, genomineerd als een van de beste Nederlandse albums van dat jaar.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Gabriel de Oliveira mundu lawaai
Frank Rosaly Bimini

Uitvoerenden
Gabriel de Oliveira gitaar, zang
Kroes keyboard, synthesizer
Niels Luteijn drums
Alek Kurniawan live elektronica
Jelle Huizinga zang

Frank Rosaly drums, percussie
Noortje van den Eijnde lichtprojectie, programmering

mundu lawaai - Achtergrondinformatie
De Braziliaanse componist en gitarist Gabriel de Oliveira raadpleegde voor mundu lawaai verschillende bronnen. Allereerst onderzocht hij de Brazilaanse stijlen folia de reis en congada uit Minas Gerais, waar zijn grootouders vandaan komen, en de maracatu uit Pernambuco. In die gebieden had hij contact met musici die in hun slagwerk en poëzie lang onderdrukte tradities uit de koloniale tijd in Brazilië bewaren en herinterpreteren. Een andere bron was Sonic Ecologies of Black Music in the Early 21st Century, een analyse van zwarte dancemuziek stijlen uit Chicago, Detroit en Londen. ‘Dat boek beschrijft niet alleen de muziek en haar sociale context, maar ook de impact die de muziek heeft op de identiteit van de gebieden waar ze uit voortgekomen is’, zegt De Oliveira.  

‘Ik ben in archieven gedoken met veldopnamen van Braziliaanse en Indonesische muziek, en heb zelf opnamen gemaakt. Er loopt een lijn van oude volkstradities naar de muziek die je in dance clubs hoort. In de muziek die we spelen, maken we geen onderscheid tussen oud en recent, en krijgt lokaal gebonden muziek een universele waarde.’ 

‘Het eerste stuk waar we aan gewerkt hebben heeft de vorm van maracatu, in de ritmes die we spelen, en in het vraag-antwoordspel tussen stem en de rest van de band. We gebruiken samples van de muziek die ik in archieven heb gevonden en de veldopnamen die ik zelf gemaakt heb, naast elektronische drums die je vaak hoort in Braziliaanse en Indonesische soundsystems. De band improviseert met al die elementen. Alles wat we spelen gaat naar een mengpaneel, waarmee Alek Kurniawan onze input verwerkt met dub-technieken, zoals reggaepionier Lee Scratch Perry die toepaste in reggae. Het zou mooi zijn als we het publiek aan het dansen kunnen krijgen!’ 

mundu lawaai van Gabriel de Oliveira komt tot stand dankzij Space is the Place. Met regelmaat ondersteunen zij de totstandkoming van nieuwe bands van inspirerende musici uit de creatieve Amsterdamse muziekscene.' 

Bimini - Achtergrondinformatie
Frank Rosaly, sinds 2016 woonachtig in Amsterdam, is een Puerto Ricaans-Amerikaanse drummer, componist, geluidsontwerper en organisator, met een groot aantal albums en samenwerkingen op zijn naam. Voor zijn solo slagwerkperformance Bimini (‘tweeling’ in een van de Caribische talen) dook hij in de rituele muziektradities van de Taíno, de bijna uitgestorven oorspronkelijke bevolking van Puerto Rico. 

Rosaly speelt Bimini op dubbele sets van instrumenten, zoals twee bastrommels en twee gongs. De gepaarde instrumenten werken harmonieus samen. De muziek is geworteld in zijn gemengde achtergrond, deels inheems, deels Afrikaans, deels Spaans. Deze leidt in zijn optreden tot complexe ontmoetingen van die culturen. Die ontmoetingen ziet hij als tekenend voor de mens – een tweeslachtig wezen dat naar een evenwichtige verstandhouding verlangt. In de muziek gebruikt Rosaly technieken met een spirituele herkomst en lading: samengestelde ritmes, herhaling, patronen uit eeuwenoud geweven textiel en klankbronnen die trance opwekken. Daarmee wil hij loskomen van de klassieke verhouding tussen de musicus op het podium tegenover het publiek in de zaal en van het optreden een collectieve belevenis maken.  

Die beleving wordt versterkt door een performance met contrastrijke lichtprojecties van Noortje van den Eijnde. ‘Ik wil ruimte, ritme, geluid, beeld en tijd in een ceremonieel aandoende ervaring samensmeden tot een samenhangend geheel’, zegt Rosaly. ‘Wat ik voor me zie is een wereld vol oeroude kennis die langzaam openbloeit. Het publiek ondergaat die alsof ze zich in een schaars verlichte club bevinden, waardoor ze zich met elkaar verbonden voelen. Zorgvuldig samengebracht kunnen deze elementen zich onttrekken aan specifieke genres en uitgroeien tot iets dat het midden houdt tussen theater en concert.’

Biografieën

Gabriel de Oliveira is een Braziliaans gitarist, componist en vocalist, gespecialiseerd in 8‑snarige gitaar, elektronica en zang. In zijn werk verbindt hij songwriting, regionale Braziliaanse ritmes en koorzang met persoonlijke, documentaire elementen. Zijn project Where Dona Nina Saw The Fire bijvoorbeeld onderzoekt de verhalen en leefwereld van zijn grootmoeder en vertaalt deze in intieme, akoestische en elektronisch verweefde composities.

Kroes (AKroes) is een Nederlandse producer en audioengineer die sinds 2006 elektronische muziek maakt voor games, televisie en andere media. Zijn werk bestaat uit synthesizergedreven soundtracks, variërend van retrogeïnspireerde 80/90’s klanken tot moderne gameloops. Hij componeert en produceert in Ableton Live en Reason, en bracht meer dan 160 tracks uit via SoundClick.  

Niels Luteijn is een Haagse drummer en docent. Hij begon op zijn negende met drummen en werd al op zijn vijftiende toegelaten tot de Jong Talentklas van het Prins Claus Conservatorium. Na zijn bachelor Jazz Drums aan het Conservatorium van Amsterdam trad hij op in zalen als Paradiso, Melkweg en TivoliVredenburg, en werkte hij aan diverse studio‑projecten als performer en educator.

Alek Kurniawan is een in Amsterdam gevestigde live‑elektronica‑maker en sound engineer. Na zijn opleiding Audio Engineering & Sound Design aan het Abbey Road Institute specialiseerde hij zich in live‑geluid voor elektronische acts bij Garage Noord. Zijn werk combineert technische precisie met een fijngevoelig oor voor club‑ en experimentele elektronica, waarbij hij zowel als uitvoerend muzikant als audio‑consultant actief is.

Jelle Huizinga is een performer en vocalist die in 2024 afstudeerde aan de Toneelacademie Maastricht. In zijn werk mengt hij rap, zang en postpunk tot rauwe, fysieke muziekperformances waarin kwetsbaarheid en adrenaline samenkomen. Met voorstellingen als ZUCHT onderzoekt hij persoonlijke thema’s rond strijd en zelfdestructie, en maakt hij livemuziek die alleen in de ontmoeting met publiek volledig tot leven komt. 

Frank Rosaly is een Puerto Ricaanse drummer, componist en sounddesigner, gevestigd in Amsterdam. Zijn werk put uit jazz, klassieke percussie, improvisatie en post‑klassieke technieken zoals musique concrète, grafische notatie en toevalssystemen. Daarnaast heeft hij een fascinatie voor metafysica, oude rituelen en Latijns‑Amerikaanse folklore. Na vijftien jaar in Chicago gewerkt te hebben, verhuisde hij naar Amsterdam om zich verder te verdiepen in geluidsinstallaties, elektronica en muziektheater. Hij is actief in internationale improvisatieprojecten en heeft meer dan 150 opnames op zijn naam.

Noortje van den Eijnde is een Nederlandse videokunstenaar en VJ (Noralie). Ze werkte jarenlang voor artiesten als Eefje de Visser, The Opposites en het Radio Filharmonisch Orkest. Daarna breidde ze haar praktijk uit met videomapping en scenografie voor o.a. Silbersee, Orkater en Wunderbaum. Haar digitale installatie To Be Continued werd genomineerd voor een Gouden Kalf. Momenteel creëert ze immersieve videowerken waarin introspectie, verstilling en water centraal staan. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Sarah Hennies SOVT

Uitvoerenden
richi valitutto prepared piano

Achtergrondinformatie
Pianist richi valitutto voert het werk SOVT uit van componist en slagwerker Sarah Hennies. SOVT, een afkorting van Semi-Occluded Vocal Tract (gedeeltelijke afsluiting van het spraakorgaan), verwijst naar een van de oefeningen die gebruikt worden om stembanden te versterken door te zingen met een rietje in de mond. Transvrouwen kunnen die oefeningen doen om hun stem vrouwelijker te laten klinken. Hennies kwam hiermee in aanraking tijdens een cursus. Ze schreef SOVT voor geprepareerde piano. Door de snaren te verbinden met Blu Tack transformeert ze het instrument tot een heel nieuw klanklichaam. Het geluid houdt het midden tussen een gewone piano en een slagwerkinstrument. De snaren nemen de trillingen van elkaar over wat resulteert in een grote klankenrijkdom. ‘De trillingen in de piano komen overeen met de manier waarop je een verhevigd trillen in je mond en keel voelt wanneer je door een rietje zingt’, zegt ze.

Oorspronkelijk geschreven voor R. Andrew Lee heeft valitutto het op hun repertoire genomen. ‘Door de preparatie verandert de klankwereld afhankelijk van het register en je aanslag’, aldus valitutto. ‘Lage tonen kunnen klinken als een bas synthesizer, de tonen in het midden van de piano bewegen tussen marimba en citer, de hoge tonen lijken op woodblocks. Wat me aantrekt in SOVT is dat elke frase de juiste mengeling vraagt van technische precisie, muzikale zorgvuldigheid, lichaamsbeheersing en concentratie. Het werk is een aanslag op mijn uithoudingsvermogen, maar geeft me tegelijkertijd kracht. Wat ik altijd heerlijk vind aan het spelen op geprepareerde piano is dat ik ineens de beschikking heb over deze nieuwe klanken. Ik hoop dat mensen een fysieke en inspirerende ervaring hebben, die er ongemerkt toe leidt dat ze op een andere manier luisteren.’ 

Biografieën
Sarah Hennies (1979) is een Amerikaanse componist en percussionist, gevestigd in Upstate New York. Haar werk onderzoekt thema’s als queer- en transidentiteit, psycho-akoestiek en de sociale en neurologische processen achter creativiteit. Ze componeert voornamelijk voor akoestische ensembles en presenteert haar werk wereldwijd. Haar audiovisuele werk Contralto (2017) kreeg brede erkenning en was finalist voor de Queer|Art Prize. Ze is Assistant Professor of Music aan Bard College.  

Richi valitutto is een Grammy‑genomineerde pianist, componist en improvisator, geprezen als een 'vivid soloist' en 'all‑around go‑to new music specialist' (LA Times). Hen werkt als solist, kamermusicus en begeleider, met een sterke focus op hedendaagse muziek, prepared piano en uitgebreide speeltechnieken. Valitutto is medeoprichter van wild Up en gnarwhallaby en werkt samen met toonaangevende componisten zoals John Adams, Sofia Goebaidoelina, Meredith Monk en Steve Reich. Hen volgt momenteel een DMA aan Cornell University. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Éliane Radigue, Carol Robinson OCCAM DELTA XXIII

Uitvoerenden
Ensemble Klang
Pavla Beranová lichtontwerp

Achtergrondinformatie
Ensemble Klang uit Den Haag voert OCCAM HEXA V en OCCAM DELTA XXIII uit, twee werken van de Franse componiste Éliane Radigue, die eerder dit jaar op 94-jarige leeftijd overleed, en Carol Robinson. Nadat Radigue in de jaren 50 gewerkt had met musique concrète pionier Pierre Schaeffer en elektronische muziek-componist Pierre Henry, legde ze zich aanvankelijk toe op feedback-systemen. Haar carrière nam een andere wending toen ze de beschikking kreeg over een ARP 2500 synthesizer, waarmee ze muziek maakte die gestoeld was op intensief en gedetailleerd luisteren. Datzelfde principe hanteerde ze ook vanaf 2005 in de laatste fase van haar loopbaan, in de OCCAM-serie voor akoestische instrumenten.  
 
De muziek ontstond door één op één contact tussen Radigue en de uitvoerende musici. Zij moedigde hen aan om de uitersten op te zoeken van wat zij met hun instrument konden doen, en zich daarbij water voor te stellen. In de eerste stukken ging het om solo-instrumenten. Later werkte ze ook met duo’s en grotere ensembles, zoals het Franse ONCEIM en Ensemble Klang. Een van de mensen met wie Radigue veel contact had is rietblazer Carol Robinson, die zich heeft opgeworpen om het werk van de componiste voort te zetten.
 
Samen met Robinson ontwikkelde Klang OCCAM HEXA V in 2021 voor een uitvoering in de Willem Twee Toonzaal in Den Bosch. Daarbij lieten ze zich inspireren door de Binnendieze, die onder de zaal stroomt. Voor OCCAM DELTA XXIII, dat kort voor het overlijden van Radigue ontstond, heeft Klang zich laten leiden door het beeld van de Noordzee. ‘Het is een heel andere manier van werken’, zegt Pete Harden, artistiek leider en gitarist van Klang. ‘Er staan geen instructies op papier. Je bent alleen naar elkaar aan het luisteren, samen voelen en ademen. Het resultaat lijkt op een klanksculptuur die in de lucht hangt. Samen moet je ervoor zorgen dat die blijft hangen.’ 

Biografieën
Éliane Radigue (1932 – 2026) was een Franse componiste en pionier van tape‑ en synthesizermuziek. In de jaren 50 raakte ze gefascineerde door de musique concrète, gebaseerd op alledaagse geluiden, en was ze nauw betrokken bij het werk van Pierre Schaeffer en Pierre Henry, twee pioniers van die stroming. Daarna ontwikkelde ze in New York een eigen minimalistische taal rond feedback, lange tape‑loops en later de ARP 2500. Ze werkte samen met componisten als James Tenney en Laurie Spiegel en creëerde omvangrijke cycli zoals Adnos en Trilogie de la Mort. Ze liet zich inspireren door het boeddhisme en de kracht van eenvoud. 

Carol Robinson (1956) is een Frans‑Amerikaanse componiste en rietblazer, gespecialiseerd in klarinet en basklarinet. Ze studeerde aan het Oberlin Conservatory en vestigde zich later in Parijs, waar ze uitgroeide tot een toonaangevende vertolker van hedendaagse en experimentele muziek. Ze componeert voor uiteenlopende bezettingen, vaak met elektronica, en werkt intensief samen met choreografen en beeldend kunstenaars. 

Ensemble Klang, opgericht in 2003, is dankzij de innovatieve programma’s, de compositieopdrachten aan de meest opwindende componisten van nu en hun eigen platenlabel, snel uitgegroeid tot ‘een van de topensembles’ (NRC Handelsblad). Ensemble Klang werkte samen met vooraanstaande componisten als Heiner Goebbels, David Lang, Tom Johnson, Julia Wolfe en Peter Adriaansz. De unieke, veelzijdige instrumentatie (saxofoons, trombone, keyboards, percussie, gitaar, elektronica) zorgt voor de energieke drive en passie van een band.
 
Pavla Beranová (1984) is een Tsjechische lichtkunstenares en ontwerpster die werkt op het snijvlak van performance, installatiekunst en scenografie. Haar praktijk begon in het Théâtre de Nîmes en ontwikkelde zich verder bij het Archa Theater in Praag. Ze werkte voor internationale gezelschappen en studio’s, waaronder Lumières Studio Odile Soudant en ACT Lighting Design in Brussel, en creëert lichtinstallaties, dansproducties en tentoonstellingsverlichting in heel Europa.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Pauline Oliveros Primordial / Lift

Uitvoerenden
MAZE:
Anne La Berge fluit, elektronica
Dario Calderone contrabas
Gareth Davis basklarinet
Wiek Hijmans elektrische gitaar
Reinier van Houdt piano, keyboard
Yannis Kyriakides oscillator, elektronica

Achtergrondinformatie
Primordial/Lift is een compositie van de Amerikaanse accordeoniste en componiste Pauline Oliveros in twee delen. In Primordial wordt van vijf musici van Ensemble MAZE verwacht dat ze fysieke processen als uitgangspunt nemen voor hun spel: celdeling, de bloedsomloop, de werking van spieren, elektrische activiteit in het zenuwstelsel. Die termen staan in de partituur in een cirkel rond ‘luisteren’, een begrip dat in al het werk van Oliveros centraal staat. Niet alleen spelen de musici klanken die de processen bij hen oproepen, ze moeten zich in hun muziek ook aan de anderen aanpassen. 

Onder deze muziek loopt uit een toongenerator een sinusgolf door, die in drie kwartier van 7,8 naar 13 hertz klimt. Die toonhoogten lopen van onhoorbaar tot nauwelijks hoorbaar, maar ze beïnvloeden wel het geluid dat de vijf musici produceren. Degene die de toongenerator bedient, het zesde lid van het ensemble, Yannis Kyriakides, kan via een mengpaneel de andere musici in verschillende combinaties op de voorgrond plaatsen, en hun klanken elektronisch bewerken. Oliveros koos voor die verschuivende toonhoogte vanwege het idee dat de extreem lage frequentie van golven, die rond de aarde bewegen, in vijftig jaar zou stijgen.  

In het half uur dat Lift duurt, blijft de frequentie van de sinusgolf constant. De musici moeten zich mentale beelden voorstellen die betrekking hebben op muziek, zoals verandering van toonhoogte en op fysische verschijnselen, op micro- en macroniveau. Van het binnenste van een atoom tot zwarte gaten. Daarbij oriënteren ze zich op een enkele toon, de D. Door de manier waarop de sinusgolf inwerkt op het spel van de musici verschilt het klinkend resultaat afhankelijk van de plaats waarop luisteraars zich in de zaal bevinden. Om het publiek de gelegenheid te geven die effecten te beleven, worden de stoelen uit de zaal verwijderd en gaat Ensemble MAZE in het midden van de ruimte zitten. 

Biografieën
De Amerikaanse accordeoniste Pauline Oliveros (1932 - 2016) speelde een centrale rol in de ontwikkeling van de elektronische en experimentele muziek. Zij ontwikkelde Deep Listening, een allesomvattend luisteren, op ieder moment. Het idee ontwikkelde zich tot een esthetisch principe, gebaseerd op improvisatie en meditatie, en bedoeld om musici te oefenen in en te inspireren bij geconcentreerd luisteren. In de jaren 60 beïnvloedde zij de Amerikaanse muziek door haar composities met improvisatie, meditatie, elektronische muziek en rituelen. Zij was de eerste directeur van het Center for Contemporary Music (voorheen het Tape Music Center at Mills). Ze ontving vier eredoctoraten en vele prijzen, waaronder de William Schuman Award en The John Cage Award. 

MAZE is een Amsterdams ensemble voor experimentele en ‘exploratory’ muziek. Het richt zich op werken die traditionele vormen, luisterperspectieven en notaties uitdagen. Het ensemble werkt nauw samen met toonaangevende componisten aan open scores, hybride notaties en ongewone performancepraktijken.  

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Éliane Radigue, Carol Robinson OCCAM HEXA X

Uitvoerenden
Ensemble Klang
Pavla Beranová lichtontwerp

Achtergrondinformatie
Ensemble Klang uit Den Haag voert OCCAM HEXA V en OCCAM DELTA XXIII uit, twee werken van de Franse componiste Éliane Radigue, die eerder dit jaar op 94-jarige leeftijd overleed, en Carol Robinson. Nadat Radigue in de jaren 50 gewerkt had met musique concrète pionier Pierre Schaeffer en elektronische muziek-componist Pierre Henry, legde ze zich aanvankelijk toe op feedback-systemen. Haar carrière nam een andere wending toen ze de beschikking kreeg over een ARP 2500 synthesizer, waarmee ze muziek maakte die gestoeld was op intensief en gedetailleerd luisteren. Datzelfde principe hanteerde ze ook vanaf 2005 in de laatste fase van haar loopbaan, in de OCCAM-serie voor akoestische instrumenten.  
 
De muziek ontstond door één op één contact tussen Radigue en de uitvoerende musici. Zij moedigde hen aan om de uitersten op te zoeken van wat zij met hun instrument konden doen, en zich daarbij water voor te stellen. In de eerste stukken ging het om solo-instrumenten. Later werkte ze ook met duo’s en grotere ensembles, zoals het Franse ONCEIM en Ensemble Klang. Een van de mensen met wie Radigue veel contact had is rietblazer Carol Robinson, die zich heeft opgeworpen om het werk van de componiste voort te zetten.
 
Samen met Robinson ontwikkelde Klang OCCAM HEXA V in 2021 voor een uitvoering in de Willem Twee Toonzaal in Den Bosch. Daarbij lieten ze zich inspireren door de Binnendieze, die onder de zaal stroomt. Voor OCCAM DELTA XXIII, dat kort voor het overlijden van Radigue ontstond, heeft Klang zich laten leiden door het beeld van de Noordzee. ‘Het is een heel andere manier van werken’, zegt Pete Harden, artistiek leider en gitarist van Klang. ‘Er staan geen instructies op papier. Je bent alleen naar elkaar aan het luisteren, samen voelen en ademen. Het resultaat lijkt op een klanksculptuur die in de lucht hangt. Samen moet je ervoor zorgen dat die blijft hangen.’ 

Biografieën
Éliane Radigue (1932 – 2026) was een Franse componiste en pionier van tape‑ en synthesizermuziek. In de jaren 50 raakte ze gefascineerde door de musique concrète, gebaseerd op alledaagse geluiden, en was ze nauw betrokken bij het werk van Pierre Schaeffer en Pierre Henry, twee pioniers van die stroming. Daarna ontwikkelde ze in New York een eigen minimalistische taal rond feedback, lange tape‑loops en later de ARP 2500. Ze werkte samen met componisten als James Tenney en Laurie Spiegel en creëerde omvangrijke cycli zoals Adnos en Trilogie de la Mort. Ze liet zich inspireren door het boeddhisme en de kracht van eenvoud. 

Carol Robinson (1956) is een Frans‑Amerikaanse componiste en rietblazer, gespecialiseerd in klarinet en basklarinet. Ze studeerde aan het Oberlin Conservatory en vestigde zich later in Parijs, waar ze uitgroeide tot een toonaangevende vertolker van hedendaagse en experimentele muziek. Ze componeert voor uiteenlopende bezettingen, vaak met elektronica, en werkt intensief samen met choreografen en beeldend kunstenaars. 

Ensemble Klang, opgericht in 2003, is dankzij de innovatieve programma’s, de compositieopdrachten aan de meest opwindende componisten van nu en hun eigen platenlabel, snel uitgegroeid tot ‘een van de topensembles’ (NRC Handelsblad). Ensemble Klang werkte samen met vooraanstaande componisten als Heiner Goebbels, David Lang, Tom Johnson, Julia Wolfe en Peter Adriaansz. De unieke, veelzijdige instrumentatie (saxofoons, trombone, keyboards, percussie, gitaar, elektronica) zorgt voor de energieke drive en passie van een band.
 
Pavla Beranová (1984) is een Tsjechische lichtkunstenares en ontwerpster die werkt op het snijvlak van performance, installatiekunst en scenografie. Haar praktijk begon in het Théâtre de Nîmes en ontwikkelde zich verder bij het Archa Theater in Praag. Ze werkte voor internationale gezelschappen en studio’s, waaronder Lumières Studio Odile Soudant en ACT Lighting Design in Brussel, en creëert lichtinstallaties, dansproducties en tentoonstellingsverlichting in heel Europa.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Uitvoerenden
Nik Bärtsch piano
Tania Giannouli piano

Achtergrondinformatie
Jazzpianisten Nik Bärtsch uit Zwitserland en de Griekse Tania Giannouli vormen een duo na een ontmoeting tijdens het Duitse Enjoy Jazz festival van 2022 waar ze allebei artist in residence waren. Ze bleken verwante creatieve geesten die de klankmogelijkheden van de piano ten volle benutten in uitgebreide improvisaties.  

Bärtsch is vooral bekend van zijn werk met Ronin, het ‘zenfunk’ kwartet dat hij in 2001 oprichtte. Spiritualiteit, en dan met name zenboeddhisme speelt een belangrijke rol zijn benadering van muziek. Hij laat zich leiden door de ideeën over reductie, herhaling en concentratie. Het geeft zijn optredens een ritueel karakter. Daarnaast legt hij nadruk op groove. 

Giannouli heeft, net als Nik Bärtsch, een klassieke opleiding gevolgd. Als improviserend pianist is ze regelmatig samenwerkingen aangegaan met musici die ongebruikelijke instrumenten bespelen. Zo speelde ze met de Nieuw-Zeelandse musicus en antropoloog Rob Thorne, gespecialiseerd in Maori instrumenten. In haar trio In Fading Light werkt ze samen met een trompettist en een ud-speler. Haar eigen spel overstijgt genres. Ze hanteert wat ze zelf omschrijft als een open klanktaal. Van krachtig dansende akkoorden kan ze plotseling overschakelen naar omzwervingen waarbij ze de snaren in het binnenwerk van de piano met haar vingers bespeelt. Maar even zo gemakkelijk verliest ze zich in uitgesproken romantische bespiegelingen.  

In hun gezamenlijke optredens weten Giannouli en Bärtsch elkaar heel precies aan te voelen, en aan te vullen.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Éliane Radigue, Carol Robinson OCCAM DELTA XXIII

Uitvoerenden
Ensemble Klang
Pavla Beranová lichtontwerp

Achtergrondinformatie
Ensemble Klang uit Den Haag voert OCCAM HEXA V en OCCAM DELTA XXIII uit, twee werken van de Franse componiste Éliane Radigue, die eerder dit jaar op 94-jarige leeftijd overleed, en Carol Robinson. Nadat Radigue in de jaren 50 gewerkt had met musique concrète pionier Pierre Schaeffer en elektronische muziek-componist Pierre Henry, legde ze zich aanvankelijk toe op feedback-systemen. Haar carrière nam een andere wending toen ze de beschikking kreeg over een ARP 2500 synthesizer, waarmee ze muziek maakte die gestoeld was op intensief en gedetailleerd luisteren. Datzelfde principe hanteerde ze ook vanaf 2005 in de laatste fase van haar loopbaan, in de OCCAM-serie voor akoestische instrumenten.  

De muziek ontstond door één op één contact tussen Radigue en de uitvoerende musici. Zij moedigde hen aan om de uitersten op te zoeken van wat zij met hun instrument konden doen, en zich daarbij water voor te stellen. In de eerste stukken ging het om solo-instrumenten. Later werkte ze ook met duo’s en grotere ensembles, zoals het Franse ONCEIM en Ensemble Klang. Een van de mensen met wie Radigue veel contact had is rietblazer Carol Robinson, die zich heeft opgeworpen om het werk van de componiste voort te zetten.

Samen met Robinson ontwikkelde Klang OCCAM HEXA V in 2021 voor een uitvoering in de Willem Twee Toonzaal in Den Bosch. Daarbij lieten ze zich inspireren door de Binnendieze, die onder de zaal stroomt. Voor OCCAM DELTA XXIII, dat kort voor het overlijden van Radigue ontstond, heeft Klang zich laten leiden door het beeld van de Noordzee. ‘Het is een heel andere manier van werken’, zegt Pete Harden, artistiek leider en gitarist van Klang. ‘Er staan geen instructies op papier. Je bent alleen naar elkaar aan het luisteren, samen voelen en ademen. Het resultaat lijkt op een klanksculptuur die in de lucht hangt. Samen moet je ervoor zorgen dat die blijft hangen.’ 

Biografieën
Éliane Radigue (1932 – 2026) was een Franse componiste en pionier van tape‑ en synthesizermuziek. In de jaren 50 raakte ze gefascineerde door de musique concrète, gebaseerd op alledaagse geluiden, en was ze nauw betrokken bij het werk van Pierre Schaeffer en Pierre Henry, twee pioniers van die stroming. Daarna ontwikkelde ze in New York een eigen minimalistische taal rond feedback, lange tape‑loops en later de ARP 2500. Ze werkte samen met componisten als James Tenney en Laurie Spiegel en creëerde omvangrijke cycli zoals Adnos en Trilogie de la Mort. Ze liet zich inspireren door het boeddhisme en de kracht van eenvoud. 

Carol Robinson (1956) is een Frans‑Amerikaanse componiste en rietblazer, gespecialiseerd in klarinet en basklarinet. Ze studeerde aan het Oberlin Conservatory en vestigde zich later in Parijs, waar ze uitgroeide tot een toonaangevende vertolker van hedendaagse en experimentele muziek. Ze componeert voor uiteenlopende bezettingen, vaak met elektronica, en werkt intensief samen met choreografen en beeldend kunstenaars. 

Ensemble Klang, opgericht in 2003, is dankzij de innovatieve programma’s, de compositieopdrachten aan de meest opwindende componisten van nu en hun eigen platenlabel, snel uitgegroeid tot ‘een van de topensembles’ (NRC Handelsblad). Ensemble Klang werkte samen met vooraanstaande componisten als Heiner Goebbels, David Lang, Tom Johnson, Julia Wolfe en Peter Adriaansz. De unieke, veelzijdige instrumentatie (saxofoons, trombone, keyboards, percussie, gitaar, elektronica) zorgt voor de energieke drive en passie van een band.

Pavla Beranová (1984) is een Tsjechische lichtkunstenares en ontwerpster die werkt op het snijvlak van performance, installatiekunst en scenografie. Haar praktijk begon in het Théâtre de Nîmes en ontwikkelde zich verder bij het Archa Theater in Praag. Ze werkte voor internationale gezelschappen en studio’s, waaronder Lumières Studio Odile Soudant en ACT Lighting Design in Brussel, en creëert lichtinstallaties, dansproducties en tentoonstellingsverlichting in heel Europa.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Uitvoerenden
Bendik Giske saxofoon 
Sam Barker elektronica
Mohammad Reza Mortazavi daf, tombak 

Bendik Giske + Sam Barker - Achtergrondinformatie
De Noorse saxofonist Bendik Giske en de Britse producer Sam Barker zijn allebei actief in de Berlijnse dance-scene. Nu hebben ze elkaar gevonden in Disorientations, een duo-set waarin ze dwingende danceritmes overboord gooien. Volgens Giske bewogen ze zich in hetzelfde culturele landschap en richtten ze zich allebei op repetitieve muziek waar geen slagwerkinstrumenten aan te pas komen. ‘Allebei zochten we andere manieren om beweging in muziek te verwerken. Ik vond Barkers werk heel inspirerend. Ik heb zijn ep Debiasing uit 2018 grondig beluisterd om zijn gevoel voor tijd en patronen in zijn werk te doorgronden. We ontdekten hoe nauw onze zoektochten in muziek aan elkaar verwant zijn. In onze eerste gezamenlijke sessies ging het erom elkaar te vinden zonder afhankelijk te zijn van een vast ritme.’

De twee hebben in hun samenwerking de onverbiddelijke dancebeats de rug toegekeerd. Barker werkt met wat Giske hem toestopt. ‘Een stuk dat we gaan spelen is gebaseerd op gelaagde ritmes die ik speel. Een ander gaat uit van het ritme van de ademhaling. Dat is niet zozeer een vast ritme, maar eerder een golvend patroon. Op die ritmes ontwikkelen we de muziek op. Het feit dat ik het voortouw neem, geeft ons een grote flexibiliteit in hoe we de muziek uitvoeren. Er komt pas geluid uit Sams setup als hij van mij iets gekregen heeft. De mens staat op de eerste plaats. Elk concert is een dialoog met het publiek in de ruimte. We bouwen een gemeenschappelijke energie op.’

In het concert verzorgt kunstenaar Theresa Baumgartner het licht en het toneelbeeld. Baumgartner was in 2023 en 2024 Visual Artist in Residence van de Biennale Musica in Venetië, waar ze verantwoordelijk was voor het lichtplan en het toneelbeeld van klankinstallaties.

Mohammad Reza Mortazavi - Achtergrondinformatie
Geboren in Iran heeft slagwerker Mohammad Reza Mortazavi naam gemaakt met virtuoze solo-optredens. Daarin bespeelt hij twee traditionele Perzische slaginstrumenten, de tombak (een vaastrommel) en de daf (een lijsttrommel). Uit die instrumenten weet hij met zijn vingers een breed scala aan klanken en complexe ritmes tevoorschijn te toveren. Hij begon tombak te spelen op zesjarige leeftijd, en won drie jaar later voor het eerst het nationale concours voor dat instrument. Hij groeide uit tot een van de meest vooraanstaande Iraanse tombakspelers. Zowel voor de tombak als de daf ontwikkelde Mortazavi nieuwe speeltechnieken. Daarmee heeft hij het palet van beide instrumenten aanzienlijk uitgebreid.

In het Minimal Music Festival zal hij muziek spelen van zijn meest recente album Nexus. In dat album gebruikt hij stem en effectapparatuur, iets wat hij nog niet eerder gedaan had. Zo baseerde hij het openingsnummer Zendegi (leven) op een lied waarvan de titel ‘Vrouw, Leven, Vrijheid’ betekent. Hij gebruikte het ritme van de gezongen tekst als fundament voor zijn compositie, een gebaar naar zijn geboorteland.

Nexus verwijst naar een ontmoetingspunt waar zaken samenkomen, of elkaar kruisen. In Mortazavi’s woorden: ‘Nexus was een reis voor me, een diepgevoelde ervaring van verandering. De muziek leidde me naar een plek waar alles onderling verbonden is, waar iedere ontmoeting resulteert in een verandering op een diep niveau. Ik werd me bewust van iets dat ongezien blijft, maar ontegenzeggelijk aanwezig is: een onzichtbare wereld, die zich onttrekt aan het oog, maar waarvan de impact de vorm van onze zichtbare werkelijkheid beïnvloedt. Door middel van geluid, muziek, verbindt die zich met de buitenwereld. Nexus is meer verbinding. Het is een ruimte voorbij het zichtbare, een punt waar alles samenkomt, waar hoorbaar wordt wat verborgen is.’

Overigens treedt Mortazavi op zonder elektronica, en bestaat de muziek grotendeels uit improvisatie.

Biografieën

Bendik Giske is een Noorse muzikant en componist, bekend om zijn avant-gardistische saxofoonspel en de verweving van muziek, beweging en performancekunst. Met circular breathing en fysieke intensiteit creëert hij een unieke, immersieve klankwereld. Zijn albums Surrender, Cracks en Bendik Giske bevestigen zijn grensverleggende stijl. In 2024 werd hij uitgeroepen tot Artist of the Year bij de German Jazz Prize en ontving hij drie Noorse Grammy-nominaties.

Sam Barker richt hij zich op het doorbreken van communicatiebarrières door kunst te creëren die echte verbinding mogelijk maakt. Hij werkt exclusief met akoestische instrumenten, omdat de directe interactie tussen muzikant en instrument voor hem een van de krachtigste vormen van menselijke communicatie is. Zijn inspiratie loopt van Satie, Ives en Debussy tot Cage, Ligeti en Stravinsky, aangevuld met invloeden uit jazzimprovisatie. Barker studeerde compositie aan de CIT Cork School of Music, waar hij in 2011 zijn MA behaalde, en is geregistreerd bij het Contemporary Music Centre.

Mohammad Reza Mortazavi (1979) is een Iraanse percussionist en componist die al meer dan twintig jaar in Duitsland woont. Gefascineerd door de klankwereld van tombak en daf ontwikkelde hij een eigen speelstijl die traditionele technieken overstijgt. Met internationale optredens, albums als FOCUS, Ritme Jaavdanegi en PRISMA bouwde hij een opmerkelijke internationale carrière op. Hij trad op in gerenommeerde zalen zoals de Philharmonie Berlin, Pierre Boulez Saal en Philharmonie Köln.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
Muziek van het album Tragic Magic

Uitvoerenden
Julianna Barwick toetsen, zang
Mary Lattimore harp

Achtergrondinformatie
Zangeres Julianna Barwick en harpiste Mary Lattimore, beiden uit Los Angeles, pikken de draad op waar de Amerikaanse singer-songwriter, harpiste en actrice Joanna Newsom die jaren geleden liet liggen. Op het album Tragic Magic hebben ze elkaar gevonden in muziek vol sprookjesachtige sferen.  

Barwick, die ook actief is als producer, voorziet haar stem van de nodige galm, en vermenigvuldigt die desgewenst tot een breed uitwaaierend koor. Daar voegt ze vaak melodieën en akkoorden uit synthesizer en keyboard aan toe. Ingebed in weldadige klankwolken klinkt haar stem alsof ze in een zaal zingt met een gewelf dat tot in de hemel reikt. Rond de zang van Barwick beweegt het spitse harpspel van Lattimore, helder als spinrag.  

In 2025 teisterden verwoestende branden Los Angeles en zochten ze rust in Parijs. Hierover zingt Barwick in het laatste nummer van Tragic Magic. Voor de muziek op het album koos Barwick uit de collectie van het Musée de la Musique in Parijs een aantal vintage analoge synthesizers. Lattimore liet haar oog vallen op eeuwenoude harpen. Daar zullen ze niet mee op tournee kunnen gaan. Wel kunnen ze de betoverende sfeer van het album oproepen in hun concert tijdens het Minimal Music Festival.

Biografie

Julianna Barwick is een Amerikaanse componiste, vocaliste en producer uit Louisiana, bekend om haar etherische ambientmuziek opgebouwd uit gelaagde vocale loops. Haar werk, sterk beïnvloed door haar achtergrond in kerkkoorzang, resulteert in diepe, meditatieve klankwerelden. Sinds haar debuut ep Sanguine (2006) maakte ze internationaal naam met albums als The Magic Place, Nepenthe en Healing Is a Miracle, en werkte ze samen met onder anderen de IJslandse multi-instrumantalist Jónsi en Mary Lattimore.

Mary Lattimore (1980) is een Amerikaans harpiste en componist uit Asheville, North Carolina, nu gevestigd in Los Angeles. Ze staat bekend om haar experimentele en ambient benadering van de harp, waarin ze effecten, loops en improvisatie gebruikt om dromerige, verhalende klanklandschappen te creëren. Naast haar solowerk werkte ze samen met onder anderen Thurston Moore, Kurt Vile, Steve Gunn en Julianna Barwick. Haar albums, waaronder At the Dam, Hundreds of Days en Goodbye, Hotel Arkada, kregen brede lof, en in 2014 ontving ze een Pew Fellowship voor haar innovatieve bijdrage aan hedendaagse muziek. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
John Luther Adams
Nunataks (Solitary Peaks) (piano solo)
Among Red Mountains (piano solo)
Cold Mountain (voor Ralph van Raat) (piano solo)
Tukiliit (The Stone People Who Live in the Wind) (voor Emanuele Arciuli) (piano solo)
Four Thousand Holes (nieuwe versie voor 2 piano’s, wereldpremière)
Dark Waves (2 piano’s)

Uitvoerenden
Ralph van Raat piano
Emanuele Arciuli piano

Achtergrondinformatie
Ralph van Raat voert met Emanuele Arciuli het complete werk voor piano uit van John Luther Adams, een Amerikaanse componist die in zijn muziek uitdrukking geeft aan zijn diepe verbondenheid met de natuur. Die verbondenheid vloeide voort uit een veertigjarig verblijf in Alaska, een staat met een natuurlijke omgeving die zowel levensgevaarlijk als van een ongeëvenaarde schoonheid kan zijn. Hij vertrok er omdat de omgeving steeds meer bedreigd wordt door op winstbejag gebaseerd ingrijpen van de mens. Sindsdien woont hij in woestijnen.

‘Adams heeft een heel eigen geluid’, zegt Ralph van Raat. ‘Het zijn in zekere zin soundscapes. Op de een of andere manier lijkt het of zijn muziek tegelijkertijd beweegt en stilstaat. Hij gebruikt vaak immense statische klankblokken, waar veel beweging in zit. Hij verklankt daarmee de positie van de mens ten opzichte van zijn omgeving.’ Die klankblokken doen denken aan een berglandschap waar de mens in al zijn nietigheid in verdwijnt. ‘Die muziek heeft iets transcendentaals. Enerzijds beeldt hij in die klankblokken een schouwspel uit van lijnen en contouren dat bergen van een afstand vormen. Daar staan buitengewoon verstilde fragmenten tegenover. Cold Mountain, dat hij voor mij geschreven heeft, heeft ongelofelijk mooie en kwetsbare momenten, alsof je in de ijle lucht op een bergtop staat. Daar komt dan een overdonderende klankmassa overheen. Hij speelt met angstaanjagende, onverstoorbare oerkrachten.’ 

Die kwetsbare muziek zit ook in Nunataks, genoemd naar een woord van de Inuit voor bergtoppen die net boven een sneeuwlandschap uitsteken. Four Thousand Holes, met een titel ontleend aan A Day in the Life van The Beatles, is van een andere orde. Van Raat: ‘Dat komt voort uit zijn popverleden. Het is heel schaamteloos gebouwd op drieklanken. Emanuele en ik spelen een bewerking voor twee piano’s. Daar komt nog een elektronische klanklaag bij. En het eindigt met een enorm slotakkoord, net als dat nummer van The Beatles.’

BiografieënJohn Luther Adams (1953) groeide op in het zuiden van de Verenigde Staten en de buitenwijken van New York. In 1973 voltooide hij zijn studie compositie bij James Tenney en Leonard Stein aan het California Institute of the Arts. Enkele jaren later vestigde hij zich in Alaska waar hij actief was in de milieubeweging. Composities uit zijn eerste jaren in die staat zijn een reactie op de overweldigende natuur. Hij schrijft niet alleen voor akoestische instrumenten, maar gebruikt ook elektronica en natuuropnamen in zijn werk. Adams heeft enkele boeken geschreven, waaronder Winter Music: Composing the North. Sinds 2014 woont Adams in woestijngebieden op het Amerikaanse continent.

De Nederlandse pianist Ralph van Raat (1978) is sinds zijn veertiende jaar gefascineerd door met name de klassieke muziek van de 20e en 21e eeuw. Met een repertoire dat reikt van Bach tot Boulez, stelt hij zich tot doel om zijn publiek kennis te laten maken met de enorme schoonheid van muziek van dit tijdperk door het geven van solorecitals, lecture-recitals, het spelen van pianoconcerten met orkest, cd-releases en speciale projecten. Hij speelde meer dan vijftig pianoconcerten wereldwijd, nam meer dan dertig cd’s op en is een veelgevraagd spreker en speler voor radio en televisie. Hij doceert in zijn vrije momenten aan het Conservatorium van Amsterdam. In 2003 is Van Raat benoemd tot Steinway Artist.

Emanuele Arciuli is een van de meest originele pianisten van de hedendaagse klassieke muziek. Zijn repertoire loopt van Bach tot nieuwe muziek, met een sterke focus op Amerikaanse componisten. Hij initieert voortdurend nieuwe projecten, waaronder de Round Midnight Variations. Zijn omvangrijke discografie omvat wereldpremières en Amerikaanse muziek, en een Crumb‑album dat voor een Grammy werd genomineerd. In 2011 ontving hij de prestigieuze Premio Franco Abbiati. Arciuli doceert hedendaagse muziek aan de Accademia di Pinerolo, is professor in Bari en gastdocent aan diverse Amerikaanse universiteiten. In 2023 werd benoemd tot Accademico di Santa Cecilia, een van de hoogste Italiaanse muziekonderscheidingen.

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina

Programma
19.00 uur / Festivalcafé / Oceanic dj
20.30 uur / Grote Zaal / The Necks
22.15 uur / Festivalcafé / Oceanic dj

Achtergrondinformatie
Het Australische trio The Necks staat bekend om de lange, geïmproviseerde sets die pianist Chris Abrahams, drummer Tony Buck en bassist Lloyd Swanton spelen. Dat doen ze nu al bijna veertig jaar. In die tijd hebben ze meer dan twintig studio albums uitgebracht. Er zit een aanzienlijk verschil tussen hun werk in de studio en hun optredens. In de studio maken ze gebruik van de mogelijkheden, zoals overdubs. Bij opnamen maakt Abrahams vaak gebruik van keyboards, en speelt Buck ook elektrische gitaar. In concerten bespelen ze alleen hun akoestische instrumenten. 

Hun muziek is opvallend divers. Geen twee albums of concerten lijken op elkaar. Wel loopt de opbouw steeds langs vergelijkbare lijnen, met muziek die zich in alle rust ontwikkelt. Toch weten ze ook na zoveel jaar hun muziek fris te houden. ‘We hebben vanaf het begin van de band een structuur gevonden waarbinnen we ons muzikaal bewegen’, zegt Tony Buck. ‘Dat klinkt alsof er van alles vastligt, maar we hebben juist veel ruimte om allerlei invloeden toe te laten. Het proces verandert niet wezenlijk, maar het materiaal kan steeds veranderen en zich ontwikkelen. Eenmaal op gang gekomen geeft de muziek zelf de richting aan waarin ze zich ontwikkelt. We hoeven geen stuk te spelen dat we op plaat gezet hebben, zoals de meeste bands.’ 

‘Het komt erop neer dat we plaatsnemen achter onze instrumenten en wachten tot een van ons een idee heeft. Stel dat ik een idee heb, en me probeer voor te stellen hoe ik een eerste stap ga zetten en een van de anderen begint voor ik iets heb kunnen doen, dan laat ik mijn idee links liggen. Ik luister naar wat die ander begonnen is en reageer daarop. Soms kunnen we daar een uur op doorgaan, maar het kan ook zijn dat het na iets meer dan een half uur klaar is. Dan lassen we een pauze in.’

Biografie:The Necks is een Australisch avant‑garde jazztrio, opgericht in 1987. De drie musici staan bekend om de lange, hypnotische improvisaties waarin minimalisme, free jazz en repetitieve structuren samenkomen. Hun karakteristieke, langzaam evoluerende klankwereld leverde hen cultstatus op. Rolling Stone Australia riep hen in 2020 uit tot een van de 50 grootste Australische artiesten aller tijden. 

Tekst: René van Peer

Naar concertpagina